Κατηγορία -Φιλοσοφία

Φιλοσοφία

Aurélien Robert – Ο Επίκουρος στην Κόλαση, αίρεση, αθεΐα και ηδονισμός στον Μεσαίωνα.


Τίποτα δεν εμποδίσει να σκεφθούμε την ηδονή και ακριβώς αυτό προτείνει ο Aurélien Robert διευθυντής ερευνών στο Γαλλικό Ίδρυμα Ερευνών και ειδικός στην μεσαιωνική φιλοσοφία (γεν. 1977) σε ολόκληρο το βιβλίο του “Ο ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ στην Κόλαση, αίρεση, αθεΐα και ηδονισμός τον Μεσαίωνα”. Ο ερευνητής μας προσκαλεί σε ένα μακρύ φιλοσοφικό ταξίδι επειδή δεν πρόκειται μόνο να περιγράψει ένα φιλοσοφικό σύστημα που ανάγεται στην Αρχαιότητα αλλά επίσης να καταλάβει την επανάληψη του, από την εμφάνιση του μέχρι την Αναγέννηση.

Περισσότερα

Michael Jawer – Μόνο οι άνθρωποι έχουν ψυχή, ή και τα ζώα;


Στην καθημερινή γλώσσα, η λέξη “ψυχή” εμφανίζεται παντού. Μπορούμε να μιλήσουμε για μια τεράστια, άψυχη εταιρία ή να περιγράψουμε έναν αθλητή ως “καρδιά και ψυχή” της ομάδας του. Η μουσική soul μας κάνει να λικνιζόμαστε. Θέλουμε τον εραστή μας, ψυχή τε και σώματι. Σε κάθε περίπτωση, η “ψυχή” σημαίνει βαθιά αίσθηση και βασικές αξίες. “Τα συναισθήματα αποτελούν τη βάση γι’ αυτό που οι άνθρωποι έχουν περιγράψει εδώ και χιλιετίες ως… ψυχή ή πνεύμα”, αναφέρει εκτενώς ο νευροεπιστήμονας Αντόνιο Νταμάσιο στο πρωτοποριακό βιβλίο του Descartes’ Error (1994).

Περισσότερα

Stephen Greenblatt – Αόρατες σφαίρες: Τι μας έμαθε ο Λουκρήτιος για τις πανδημίες


Μαθήματα συμπεριφοράς μέσα στην πανδημία, από τον Ρωμαίο ποιητή Λουκρήτιο, θαυμαστή του Επίκουρου, από το αριστουργηματικό του ποίημα “Περί της φύσεως των πραγμάτων”, που είναι ύμνος στην ελευθερία από τα δεσμά της θρησκείας, του φόβου, των παθών, της δεισιδαιμονίας και της άγνοιας.

Περισσότερα

Παραπληροφόρηση: Μια σοβαρή απειλή για τη δημοκρατία


Οι ψευδείς ειδήσεις κι ο τρόπος που εξαπλώνονται στα μέσα ενημέρωσης αποτελούν μια από τις μεγαλύτερες απειλές της σύγχρονης κοινωνίας. Η ποσότητα των δημοσιευμάτων που σκόπιμα παραπληροφορούν είναι τόση μεγάλη, ώστε να τίθεται θέμα προσβολής της δημοκρατίας.

Περισσότερα

Daniel DeNicola – Γιατί δεν έχεις το δικαίωμα να πιστεύεις ό,τι θέλεις

Το υποτιθέμενο δικαίωμα του συνειδητά ανίδεου να πιστεύει ό,τι θέλει, αγνοώντας ότι τα δικαιώματα έχουν όρια και ευθύνες.


Περισσότερα

Ουμπέρτο Έκο – Μια γενιά από άλιεν


Πιστεύω ότι ο Μισέλ Σερ είναι ο οξύτερος φιλοσοφικός νους που υπάρχει σήμερα στη Γαλλία και όπως κάθε καλός φιλόσοφος ξέρει να σκύβει πάνω απ’ την πραγματικότητα και να  την αναλογίζεται. Χρησιμοποιώ ξεδιάντροπα (εκτός από μερικά δικά μου προσωπικά σχόλια) ένα υπέροχο άρθρο του που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Le Monde στις 6-7 Μαρτίου του περασμένου χρόνου, υπενθυμίζοντάς μας πράγματα που για τους νεότερους από τους αναγνώστες μου αφορούν τα παιδιά τους ενώ για μας τους γέρους τα εγγόνια μας.

Περισσότερα

Καρλ Πόπερ – Τι μπορούμε να μάθουμε από το παρελθόν, για το μέλλον; Και τι μπορούμε να προτείνουμε στους πολιτικούς μας;


Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να απαλλαγούμε από την παράλογη συνήθεια που θέλει έναν ευφυή άνθρωπο να μπορεί να προβλέπει όσα πρόκειται να συμβούν: Καθένας, σχεδόν, πιστεύει ότι η ευφυΐα αποδεικνύεται όταν κάνει κανείς αξιόπιστες προφητείες. Και καθένας πιστεύει ότι ένα ορθολογικό πρόγραμμα για το μέλλον πρέπει να προκύπτει από μια αξιόπιστη πρόβλεψη.

Περισσότερα

Ο Κόσμος του Ηράκλειτου και του Penrose στον Αιώνα μας


Της Δρος Έλσας Νικολαΐδου

Το πώς δημιουργήθηκε ο κόσμος είναι από τα αρχέγονα ερωτήματα του ανθρώπου. Στην αρχή επιχείρησε να το απαντήσει με μύθους, αλλά η εξήγηση δεν ήταν επαρκής. Οι Προσωκρατικοί φιλόσοφοι πραγματοποίησαν πρώτοι το πέρασμα από τον μύθο στον λόγο, επιχειρώντας να ερμηνεύσουν λογικά τις φυσικές διεργασίες. H εξήγηση του κόσμου δεν θα μπορούσε να απουσιάζει από τα ενδιαφέροντά τους.

Περισσότερα

Ουμπέρτο Έκο – Tο άπειρο των κόσμων


Ταξιδεύοντας ανάμεσα σε κόσμους πλασμένους από τη φαντασία, η φανταστική αστρονομία των προγόνων μας, χαραγμένη από αποκρυφιστικές αστραπές, κατάφερε να συλλάβει μια επαναστατική ιδέα, αυτή της πολλαπλότητας των κόσμων. Υπήρχαν ήδη στους αρχαίους υποστηρικτές της θεωρίας των ατόμων: ο Δημόκριτος, ο Λεύκιππος, ο Επίκουρος, και ο Λουκρήτιος.

Περισσότερα

Καρλ Πόπερ: Τι θεωρώ Ορθολογισμό και τι Διαφωτισμό


Οι στρεφόμενοι προς εμένα χαρακτηρισμοί, και η ομολογία μου ότι είμαι ένας ορθολογιστής και υποστηρικτής του Διαφωτισμού, θα είχαν μικρή σημασία αν δεν εξηγούσα τι εννοώ όταν αναφέρομαι στον ορθολογισμό και το Διαφωτισμό.

Περισσότερα

Καρλ Πόπερ: Οι 4 θέσεις μου για την ελευθερία


Τα κεντρικά ερωτήματα που πρέπει εδώ να θέσουμε στον εαυτό μας, επιθυμώ να τα εκφράσω ως εξής: Τι μας έχει φέρει η ελευθερία; Καλό ή κακό; Τι υπερτερεί; Πώς εμφανίζεται η ισορροπία καλού και κακού;

Περισσότερα

Ο Ηράκλειτος και τα ποταμολογικά αποσπάσματα


Ο Ηράκλειτος είναι μία από τις πιο αινιγματικές μορφές της Προσωκρατικής Φιλοσοφίας. Ο Κικέρωνας τον αναφέρει ως «σκοτεινό» φιλόσοφο, ένα προσωνύμιο δικαιωματικά δοσμένο, λόγω της δυσνόητης (ποιητικής) γλώσσας που είχε επιλέξει. Οι περισσότεροι φιλόσοφοι της εποχής ονόμαζαν το έργο τους «Περί Φύσεως», και πιθανόν ο Ηράκλειτος να έχει συγγράψει ένα βιβλίο με αυτόν τον τίτλο (αν και δεν συμφωνούν όλοι οι μελετητές, λόγω της αποσπασματικής μορφής του έργου του).

Περισσότερα

Κορνήλιος Καστοριάδης – “Άνθρωπος, ο βασικός εχθρός του… ανθρώπου”


Συνέντευξη του Κορνήλιου Καστοριάδη στους φοιτητές της Ecole des Sciences Politiques που δημοσιεύθηκε στην ετήσια έκδοση του περιοδικού τους La Planete Verte (Παρίσι 1993).

Περισσότερα