Archive - 2023

Ντέιβιντ Ρόμπερτς – Η μετατόπιση των βασικών γραμμών


O Ντέιβιντ Ρόμπερτς, αρθρογράφος του Vox, έγραφε σχετικά πρόσφατα για το πώς η «μετατόπιση των βασικών γραμμών» επηρεάζει τη σκέψη μας και πόσο εύκολα μπορούν να ομαλοποιηθούν τεράστια ζητήματα όπως η κλιματική αλλαγή ή μια πανδημία.

Περισσότερα

Carol Dweck – Ο κίνδυνος του επαίνου και των θετικών χαρακτηρισμών


Αν οι άνθρωποι έχουν µέσα τους τέτοιες δυνατότητες να επιτύχουν, πώς µπορούν να πιστέψουν στις δυνατότητές τους; Πώς µπορούµε να τους εµφυσήσουµε την αυτοπεποίθηση που χρειάζονται για να επιδιώξουν την επιτυχία; Αν επαινούσαµε τις ικανότητές τους µε σκοπό να τους µεταδώσουµε το µήνυµα ότι έχουν αυτό που χρειάζεται; Στην πραγµατικότητα, πάνω από το ογδόντα τοις εκατό των γονιών µάς είπαν ότι είναι απαραίτητο να επαινείς το παιδί για τις ικανότητές του, έτσι ώστε να καλλιεργήσεις την αυτοπεποίθησή του και να το βοηθήσεις να επιτύχει. Και ξέρετε, αυτό ακούγεται απόλυτα λογικό.

Περισσότερα

Πώς θα είναι η Ελλάδα το 2033;


Επτά διακεκριμένοι επιστήμονες και έμπειρα στελέχη περιβαλλοντικών οργανώσεων μας δίνουν εικόνες από το μέλλον μιας χώρας που βρίσκεται στην «επικίνδυνη ζώνη» της κλιματικής κρίσης.

Περισσότερα

Christian Brian & Griffiths Tom – Η τυραννία της εμπειρίας


Μέγα βιβλίον, μέγα κακόν. Καλλίμαχος (305-240 Π.Χ.) (βιβλιοθηκονόμος της βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας)

Γιατί δεν φτιάχνουν ολόκληρο το αεροπλάνο από το υλικό του μαύρου κουτιού; Στίβεν Ραϊτ

Περισσότερα

Richard P. Feynman – Η Αβεβαιότητα της Επιστήμης


Oι επιστήμονες είναι συνηθισμένοι να αντιμετωπίζουν την αμφιβολία και την αβεβαιότητα. Αβέβαιη είναι όλη η επιστημονική γνώση. Και αυτή η εμπειρία της αμφιβολίας και της αβεβαιότητας αποδεικνύεται πολύτιμη. Πιστεύω πως έχει τεράστια αξία, και βέβαια εκτείνεται και πέρα από την επιστήμη.

Περισσότερα

Α. Λιόλιος – Επιστημονική ορολογία και ελληνική γλώσσα


Η σημασία  του  λόγου στην  ανθρώπινη σκέψη είναι καθοριστική. Η άρρηκτη σχέση μεταξύ λόγου και νοητικής διεργασίας είναι φανερή από τη σημασία της λέξης «λόγος», που στην ελληνική γλώσσα, εκτός από ομιλία σημαίνει και την ίδια τη σκέψη. Το ίδιο φανερώνουν και τα παράγωγα της λέξης «λόγος», όπως: λογική, λογισμός, λόγιος, διάλογος κλπ.

Περισσότερα

Ουίλιαμ Τζέβονς – Ο αγώνας για την επιβίωση είναι ένας “Λογισμός απόλαυσης και πόνου”


Μια μέρα σαν σήμερα, στις 1 Σεπτεμβρίου 1835, στο Λίβερπουλ, γεννήθηκε ο Άγγλος μαθηματικός και οικονομολόγος Ουίλιαμ Τζέβονς*. Περισσότερα

Atul Gawande – Όλιβερ Σακς 


Ο κορυφαίος νευρολόγος Όλιβερ Σακς πέθανε μια μέρα σαν σήμερα στις 30 Αυγούστου 2015. Στο κείμενο αυτό ο Atul Gawande, χειρουργός και τακτικός αρθρογράφος στο περιοδικό The New Yorker (όπου και δημοσιεύθηκε το παρόν στις 14/9/2015) εκθέτει τις προσωπικές του αναμνήσεις.

Περισσότερα

Η ευδαιμονία βρίσκεται στον ελεύθερο χρόνο


«Η ευδαιμονία βρίσκεται στον ελεύθερο χρόνο (ἡ εὐδαιμονία ἐν τῇ σχολῇ εἶναι). Γιατί εργαζόμαστε για να έχουμε ελεύθερο χρόνο και πολεμάμε για να έχουμε ειρήνη.» Αριστοτέλης, Ἠθικὰ Νικομάχεια 1177b4-5 Περισσότερα

Πατούντ: «ταιριαστό-κατάλληλο-δίκαιο-σωστό»


Κάποιοι λαοί δεν σκοτώνουν ποτέ άλλους. Όπως οι Σεμάι στην χερσόνησο της Μαλαισίας, οι οποίοι μπορεί να είναι οτιδήποτε άλλο εκτός από άγριοι. Είναι γύρω στους 13.000, απομεινάρια ενός αρχαίου πληθυσμού, ζουν σε ένα τροπικό δάσος που το διαπερνούν βουνά και ποτάμια. Όπως και άλλοι λαοί του δάσους, είναι κυνηγοί και τροφοσυλλέκτες, και υποτυπωδώς καλλιεργούν, ανάλογα με την εποχή. Αυτό που τους διαχωρίζει από τους περισσότερους άλλους λαούς, είναι η επιμονή τους να μην είναι καθόλου βίαιοι.

Περισσότερα

Το σπανάκι είναι πλούσιο σε σίδηρο. Αλήθεια ή παραμύθια;


Ο ΠΟΠΑΫ είναι ένας απατεώνας, ένας πολυλογάς, ένας τσαρλατάνος. Ο πιο διάσημος Αμερικανός ναύτης είχε σιδερένια υγεία, ατσάλινο ηθικό και ένα μπρούντζινο χέρι, όμως αντίθετα με αυτό που πιστεύαμε τόσο καιρό, δεν αντλούσε την ασυνήθιστη αυτή δύναμη από το σπανάκι. Κι αυτός που θα τολμήσει να τον μιμηθεί θα ήταν καλύτερα να φάει το τενεκεδένιο κονσερβοκούτι παρά τα φύλλα από το σπανάκι που θα έβρισκε μέσα.

Περισσότερα

Ουμπέρτο Έκο – Βρωμόστομά μου, σώπασε…


Νομίζω ότι έχουν περάσει πια δεκαπέντε χρόνια από τότε που έγραφα ότι η Ευρώπη μέσα σε μια δεκαετία θα γινόταν έγχρωμη ήπειρος, αλλά η όλη διαδικασία θα κόστιζε δάκρυα και αίμα. Δεν ήμουν προφήτης, απλώς ένας άνθρωπος με κοινή λογική που στρέφεται συχνά στην Ιστορία, βέβαιος ότι μαθαίνοντας όσα συνέβησαν, συχνά καταλαβαίνει κανείς αυτά που θα μπορούσαν να συμβούν.

Περισσότερα

Ο Οπενχάιμερ και η πρώτη σύγχρονη περιγραφή μιας μαύρης τρύπας


Συναρπαστικό ήταν επίσης το τελικό συμπέρασμα αυτής της πρωτοποριακής εργασίας. Ο Βολκόφ και ο Οππενχάιμερ ανακάλυψαν ότι υπήρχε ένα τελικό όριο για τον αστέρα νετρονίων- πέρα από μια συγκεκριμένη μάζα, ο πυρήνας του άστρου θα εξακολουθούσε να συστέλλεται — και μάλιστα ατέρμονα. Όπως ο Τσαντρασεκάρ βρήκε ένα άνω όριο για τις μάζες των λευκών νάνων, έτσι και οι Βολκόφ και Οππενχάιμερ αποκάλυψαν έναν παρόμοιο περιορισμό για τους αστέρες νετρονίων. Τι συμβαίνει στο αρχικό άστρο αν η μάζα του υπερβαίνει το όριο;

Περισσότερα

Η παιδεία των ελεύθερων ανθρώπων


«Είναι φανερό ότι υπάρχει λοιπόν κάποιο είδος παιδείας με την οποία πρέπει να μορφώσουμε τους νέους, όχι επειδή είναι χρήσιμη ούτε αναγκαία αλλά επειδή είναι ωραία (καλὴν) και ταιριάζει σε ελεύθερους ανθρώπους.» Αριστοτέλης, Πολιτικά 1338a31-33

Περισσότερα

Οι μάζες αρνούνται να αναγνωρίσουν το τυχαίο που διέπει την πραγματικότητα.


Η άρνηση του τυχαίου στη ζωή μας, το μίσος για την αβεβαιότητα, ανοίγουν διάπλατα το δρόμο στη μυθοπλασία, την προπαγάνδα, τις ιδεοληψίες τον λαικισμό, την παραμυθία, τη συνωμοσιολογία ακόμη και τον ολοκληρωτισμό.

Περισσότερα