Κατηγορία -Ιστορία

Τι απάντησαν, το 1939, γνωστοί λογοτέχνες και καλλιτέχνες, στην ερώτηση αν “θα λείψουν ποτέ οι πόλεμοι”


Περί τα γεγονότα και τα ζητήματα – Μια παλιά έρευνα που είναι πάντα επίκαιρη

Τους πρώτους μήνες του 1939, μήνες χαραγμένους, που άρχιζαν και τελείωναν με τη δραματική αναμονή του πολέμου, ο κ. Νίκος Αγγέλου έκαμε ένα επίκαιρο ερώτημα σε πολλούς λογοτέχνες και καλλιτέχνες μας, το ίδιο ερώτημα που έβαζε σε σκληρή δοκιμασία την παγκόσμια σκέψη : θα λείψουν ποτέ οι πόλεμοι;

Περισσότερα

Όταν στη Γερμανία τα βιβλία καίγονταν


Σαν σήμερα, στις 10 Μαΐου 1933, οι ναζί έκαψαν στη Γερμανία όσα βιβλία θεωρούσαν «μη γερμανικά». Βιβλία λογοτεχνίας, ποίησης, φιλοσοφίας αλλά και επιστημονικά συγγράμματα από Εβραίους, αριστερούς ή απλά διαφωνούντες, κάηκαν στην πυρά.

Περισσότερα

Αριστόξενος Σκιαδάς – Ποιοι ήταν οι Βάρβαροι


Ο όρος «βάρβαροι» συνδέεται βασικά με την εθνική συνείδηση των Ελλήνων —ιδιαίτερα στην κλασική εποχή και έπειτα. Πριν οι Έλληνες (γύρω στον 7ο π.Χ. αιώνα) καθορίσουν με το όνομα «Πανέλληνες» και έπειτα με το όνομα «Έλληνες» τον λαϊκό χαρακτήρα, είχαν ήδη χαράξει γύρω τους έναν κύκλο, που διαχώριζε αυτούς από τους άλλους λαούς, τους οποίους ως πρώτο γνώρισμα προβάλλουν οι ακατάληπτες για τους Έλληνες και κακόηχες λέξεις και γλώσσες γενικά.

Περισσότερα

Βίος του Λεονάρντο ντα Βίντσι, ζωγράφου και γλύπτη από τη Φλωρεντία


Σαν σήμερα, 15 Απριλίου 1452, γεννήθηκε ίσως η μεγαλύτερη ιδιοφυΐα όλων των εποχών, o Λεονάρντο ντι σερ Πιέρο ντα Βίντσι ή απλά Λεονάρντο ντα Βίντσι. Δείτε πως περιγράφετε στο πόνημα “Οι βίοι των πλέον εξαίρετων ζωγράφων, γλυπτών και αρχιτεκτόνων, 1568 Giorgio Vasari, Le vite de‘piu ecceilentipittori, scultori e architettori, Newton, Roma – 1991” Περισσότερα

Βασίλης Ραφαηλίδης – Σ΄αυτόν χρωστάμε την ύπαρξή μας ως κράτος


Σαν σήμερα, στις 11 Απριλίου 1770, γεννήθηκε ο φιλέλληνας Άγγλος πολιτικός, Τζορτζ Κάνινγκ (Georges Canning). Διαβάστε ένα απολαυστικό απόσπασμα του Βασίλη Ραφαηλίδη γι αυτόν:

Περισσότερα

Β.Ραφαηλίδης – Για την Ειρήνη


Οι αρχαίοι Έλληνες —που είναι τόσο αρχαίοι που μόνο από αταβισμό ή από δημαγωγική πρόθεση θα τους ονομάζαμε “προγόνους”-μας –  λέγοντας “ειρήνη” ή “ειράνα” ή “ιράνα”, ανάλογα με τη διάλεκτο, εννοούσαν την κατάσταση ησυχίας, ομόνοιας και αρμονικής σχέσης ανάμεσα σε ανθρώπους, λαούς ή κράτη, που επικρατεί στο μεταξύ δύο πολέμων χρόνο. Μ’ άλλα λόγια, οι δημιουργοί της Λογικής δεν πίστευαν στη “διαρκή ειρήνη”, αφού όριζαν την ειρήνη σαν ένα είδος διαλείμματος ανάμεσα σε δύο πολέμους.

Περισσότερα

Ο πληθυντικός αριθμός της Ιστορίας


Τους αγαπάμε άραγε τους αρχαίους Ελληνες εμείς οι νεότεροι; Η καταφατική απάντηση προβάλλει τόσο αυτονόητη, που τελικά απομένει δίχως υλικό νόημα. Γιατί παραβλέπει το ουσιώδες: ότι δεν είναι δυνατόν να αγαπάμε όλοι οι νεότεροι με τον ίδιο τρόπο τους αρχαίους και για τους ίδιους λόγους.

Περισσότερα

Jason Stanley – Πως λειτουργεί ο φασισμός. Το μυθικό παρελθόν


Η φασιστική πολιτική δεν είναι υπόθεση μόνο των φασιστικών κρατών. Ο καθηγητής φιλοσοφίας του πανεπιστημίου Γέιλ Jason Stanley εντοπίζει τις βασικές στρατηγικές της φασιστικής πολιτικής και καταγράφει την τρομακτική τους διάδοση και τη μακρά τους ιστορία στις ΗΠΑ και στον κόσμο — καταλήγοντας ότι ο φασισμός παραμένει ζωντανός. Περισσότερα

Oυμπέρτο Έκο – Η επίπεδη Γη, οι Αντίποδες και η σφαιρική Γη


Η υπόθεση για την επίπεδη Γη

Όταν ξεκίνησε ο συλλογισμός πάνω στο ποιο ήταν το σχήμα της γης, ήταν αρκετά ρεαλιστικό για τους αρχαίους να σκεφτούν ότι αυτή ήταν σαν ένας δίσκος.

Περισσότερα

Ουμπέρτο Έκο – Ο κόσμος είναι ένα βιβλίο: συμβολισμός και αλληγορία στον μεσαίωνα


Ο μεσαιωνικός άνθρωπος ζει σε έναν κόσμο γεμάτο από σημασίες, παραπομπές, υπερφυσικές αισθήσεις, εκδηλώσεις του θεού στα πράγματα, σε μια φύση που μιλά διαρκώς μια εραλδική γλώσσα στην οποία ένα λιοντάρι δεν είναι μόνο ένα λιοντάρι, μια καρυδιά δεν είναι μόνο μια καρυδιά, ένας ιππόγρυπας είναι κανονικό λιοντάρι επειδή ως τέτοιο αποτελεί σημάδι μιας υπέρτατης αλήθειας.

Περισσότερα

Η Θεσσαλονίκη του 1679


Sieur de la Croix, Γραμματέας και σύμβουλος του Γάλλου πρέσβη στην Κωνσταντινούπολη de Nointel. Γεννήθηκε στη Γαλλία το 1610. Το 1673 έλαβε μέρος στην ανανέωση των διομολογήσεων (Συνθήκη της Αδριανούπολης), μεταξύ της γαλλικής κυβέρνησης και του σουλτάνου Μεχμέτ Δʼ.

Περισσότερα

John Higgs – Διαγράφοντας τον ομφαλό


Το απόγευμα της 15ης Φεβρουαρίου 1894 ο γάλλος αναρχικός Μάρσιαλ Μπουρντέν έφυγε από το δωμάτιο που νοίκιαζε στην οδό Φίτζροϊ στο Λονδίνο . Είχε μαζί του μια αυτοσχέδια βόμβα και ένα μεγάλο χρηματικό ποσό. Δεν έβρεχε και η μέρα ήταν ηλιόλουστη, και έτσι στο Γουέστμινστερ ο Μπουρντέν επιβιβάστηκε σε ένα ανοιχτό τραμ που το έσερναν άλογα . Το τραμ διέσχισε τον Τάμεση και τον μετέφερε στο Γκρίνουιτς .

Περισσότερα

7 μικρά ιστορικά παράδοξα από την άγνωστη πλευρά του Βυζαντίου


Οι κίνδυνοι του επαγγέλματος

Στο Βυζάντιο από τους 88 αυτοκράτορες που βασίλευσαν από το 330 ως το 1453 μόνο οι μισοί πέθαναν από φυσικά αίτια. Σε αυ­τούς, μάλιστα, δεν συμπεριλαμβάνονται όσοι δεν άσκησαν ποτέ την εξουσία ή ήταν συμβασιλείς. Οι υπόλοιποι δολοφονήθηκαν ή σκοτώθηκαν ύστερα από εξέγερση ή εκθρονίστηκαν και ακρωτηριάστηκαν, ή βασανίστηκαν με άλλον τρόπο.

Περισσότερα

Matt Ridley – Πως όλα θα μπορούσαν να πάνε ανάποδα. Η περίπτωση της Τασμανίας


Η πιο εντυπωσιακή περίπτωση τεχνολογικής οπισθοδρόμησης είναι η Τασμανία. Απομονωμένος σε ένα νησί στις εσχατιές του κόσμου, ένας πληθυσμός λιγότερων από 5000 κυνηγών-τροφοσυλλεκτών, κατανεμημένος σε εννιά φυλές, περιέπεσε σε μια κατάσταση που δεν μπορεί να χαρακτηριστεί απλώς στασιμότητα. Βαθμιαία και σταθερά, οι άνθρωποι αυτοί επανήλθαν σε απλούστερους τύπους εργαλείων και τρόπους διαβίωσης, αποκλειστικά  και μόνο επειδή δεν είχαν τον αναγκαίο αριθμό μελών για να συντηρήσουν την υπάρχουσα τεχνολογία τους.

Περισσότερα

Ο Μότσαρτ και ο Διαφωτισμός


Σαν σήμερα, 5 Δεκεμβρίου 1791, πέθανε ένας από τους σημαντικότερους συνθέτες κλασικής μουσικής, ο Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ

Ομιλητής: (…) Είναι πρίγκιπας. Ζαράστρο: Είναι κάτι παραπάνω: είναι άνθρωπος!». H φράση αυτή από τον «Μαγικό αυλό» συνοψίζει την κοινωνική στάση του Μότσαρτ και συμπυκνώνει τις ηθικοπολιτικές πεποιθήσεις του.

Περισσότερα