Κατηγορία -Φιλοσοφία

Φιλοσοφία

9 μεγάλοι φιλόσοφοι αποκαλύπτουν το μυστικό της ευτυχίας

Ο Σωκράτης, ο Κομφούκιος, ο Ράσελ, ο Νίτσε και μερικά ακόμη ιερά τέρατα της φιλοσοφίας ήξεραν όσα επιμένουμε να αγνοούμε και παραμένουμε δυστυχείς ή έστω συμβιβασμένοι.

Περισσότερα




Frans De Waal – Τι είναι η ενσυναίσθηση;

Τα κοινωνικά ζώα έχουν ανάγκη να συντονίζουν ενέργεια και κίνηση, να αποκρίνονται στον κίνδυνο σε συλλογικό επίπεδο, να επικοινωνούν για τροφή και νερό και να βοηθούν όσους έχουν ανάγκη.

Περισσότερα




Edward Wilson – Η τεράστια σημασία των ανθρωπιστικών σπουδών

Ίσως σας φαίνεται παράξενο για έναν βιολόγο που καθοδηγείται αυστηρά από τα δεδομένα, αλλά πιστεύω ότι οι εξωγήινοι τους οποίους έχει δημιουργήσει η μυθοπλασία της επιστημονικής φαντασίας είναι πολύ χρήσιμοι από μια σημαντική σκοπιά: βοηθούν να στοχαστούμε καλύτερα τη δική μας κατάσταση. Περισσότερα




Μπέρτραντ Ράσελ – Καλλιεργώντας ανοησίες

Υπάρχει μια ιδιαίτερα ολέθρια εφαρμογή του δόγματος ότι η ανθρώπινη φύση δεν μπορεί ν’ αλλάξει. Είναι δογματικός ισχυρισμός, ότι πάντα θα γίνονται πόλεμοι, επειδή είμαστε έτσι πλασμένοι, ώστε να τους αισθανόμαστε σαν ανάγκη.

Περισσότερα




Καστοριάδης – Υπάρχουν πολιτισμοί πιο ίσοι από τους άλλους;

Απόσπασμα από συζήτηση του Κορνήλιου Καστοριάδη με τον Γάλλο κοινωνιολόγο Allain Caillé και τη Βελγίδα φιλόσοφο Chantal Mouffe που σύμφωνα με την εφημερίδα, έγινε λίγους μήνες πριν τον θάνατό του. 

Περισσότερα




Μπαλτάσαρ Γκρασιάν – Περί της φυσικής επιβολής

ΑΥΤΟΣ ο ΚΑΝΟΝΑΣ ΕΣΤΙΑΖΕΙ σε μια ιδιότητα τόσο ευαίσθητη, ώστε θα διέτρεχε τον κίνδυνο να θεωρηθεί ότι ανήκει στη σφαίρα της μεταφυσικής, αν δεν την επιβεβαίωναν η περιέργεια και η παρατήρηση.

Περισσότερα




Carlo M. Cipolla – Η Δύναμη της Ηλιθιότητας

Δεν είναι δύσκολο να κατανοήσουμε πώς η κοινωνική, πολιτική και θεσμική ισχύς μεγεθύνει το καταστρεπτικό δυναμικό ενός ηλίθιου ανθρώπου. Αλλά πρέπει και να εξηγήσουμε και να αντιληφθούμε τι ακριβώς είναι αυτό που καθιστά ένα ηλίθιο άτομο τόσο επικίνδυνο για τους άλλους ανθρώπους – ή, με άλλα λόγια, σε τι συνίσταται η δύναμη της ηλιθιότητας.

Περισσότερα




Yuval Noah Harari – Το βέλος της ιστορίας

Μετά την αγροτική Επανάσταση, οι ανθρώπινες κοινωνίες άρχισαν να γίνονται, όλο και μεγαλύτερες και πιο σύνθετες, ενώ οι φαντασιακές κατασκευές που συντηρούσαν την κοινωνική τάξη γίνονταν πιο πολύπλοκες.

Περισσότερα

Στέλιος Ράμφος: “Μου άρεσαν πάντα όσα με ξεπερνούσαν”

Ο Στέλιος Ράμφος είναι ένας άνθρωπος προσιτός, υπομονετικός, χαμηλών τόνων, μειλίχιος, ο οποίος δεν δέχεται τον τίτλο του φιλοσόφου, αποκαλώντας τον εαυτό του φιλοφιλόσοφο, φίλο της φιλοσοφίας.

Περισσότερα

Επίκουρος & το “happy” της φιλοσοφίας

“Μάταιος  είναι ο φιλοσοφικός στοχασμός που δεν θεραπεύει κανένα ανθρώπινο πάθος. Ακριβώς, όπως η ιατρική δεν ωφελεί παρά μόνο αν θεραπεύει τις αρρώστιες του σώματος, έτσι και η φιλοσοφίας δεν προσφέρει τίποτα αν δεν απαλλάσσει την ψυχή από τα πάθη”

Λου Μαρίνοφ – Τι είναι καλό;

Η επιστήμη και η θρησκεία περιέχουν ψήγματα ηθικής αλήθειας, ανεξάρτητα από το αν κανείς είναι πιστός οπαδός τους. Μα εάν δεν σας ικανοποιούν από μόνες τους, ένας άλλος τρόπος προσέγγισης της ηθικής και της ενάρετης συμπεριφοράς είναι η κοσμική φιλοσοφία. «Τι είναι καλό;» είναι ίσως το πιο παλαιό ερώτημα στη φιλοσοφία. Η δυτική φιλοσοφία προσφέρει τρεις τουλάχιστον κύριους τρόπους σκέψης για την εύρεση της απάντησης.

Περισσότερα

Οπτιμιστικός νιχιλισμός

Το σύμπαν δημιουργήθηκε χονδρικά, πριν από 14 δισεκατομμύρια χρόνια λόγω της μεγάλης έκρηξης (big bang). Η γη, το σπίτι μας, δεν σχηματίστηκε παρά μόνο πριν από 4,5 δισεκατομμύρια  χρόνια πριν. H ζωή, στην μορφή μικροοργανισμών, ξεκίνησε να εμφανίζεται στον γαλάζιο πλανήτη πριν από 4.5 εκατομμύρια χρόνια.

Περισσότερα

Σοπενχάουερ – Κάθε ζωή είναι από την ουσία της οδύνη

Ενώ το πρώτο ήμισυ της ζωής δεν είναι άλλο από ένας ακούραστος πόθος για την ευτυχία, αντίθετα, το δεύτερο ήμισυ κυριαρχείται από ένα οδυνηρό συναίσθημα ανήσυχου φόβου, γιατί τότε καταλήγουμε στο να αντιλαμβανόμαστε πότε λιγότερο και πότε περισσότερο καθαρά, πως κάθε ευτυχία δεν είναι άλλο από χίμαιρα, και πως μόνο ο πόνος είναι πραγματικός. Περισσότερα

Η παρακμή της Ανατολής

Καθώς έτυχε να διαβάσω αρκετά την «Παρακμή της Δύσης» του Όσβαλντ Σπένγκλερ και να εντυπωσιαστώ πολύ από όσα (και όπως) γράφονται εκεί, το μυαλό μου γυρίζει πολύ συχνά — κανείς θα έλεγε μονομανιακά— στα συμπεράσματά του, καθώς και στον άφταστο τρόπο με τον οποίο ξεδιπλώνει την αναλυτική του σκέψη.

Περισσότερα

Κικέρων – Φιλοσοφία. Μια τέχνη που θεραπεύει την ψυχή

Υπάρχει λοιπόν σίγουρα μια τέχνη που θεραπεύει την ψυχή, και αυτή είναι η φιλοσοφία. Όμως, δεν χρειάζεται να αναζητήσουμε τη βοήθειά της έξω από εμάς, όπως κάνουμε με τις σωματικές ασθένειες· θα πρέπει να βάλουμε τα δυνατά μας για να μπορέσουμε να γίνουμε εμείς οι ίδιοι γιατροί του εαυτού μας.

Περισσότερα

Σοπενχάουερ – Το παρόν

Σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας, αυτό που πραγματικά έχουμε μέσα μας είναι το παρόν και μόνο αυτό. Η μόνη διαφορά είναι ότι στην αρχή της ζωής μας περιμένουμε ένα μεγάλο μέλλον, ενώ προς το τέλος της ζωής μας αναπολούμε ένα μεγάλο παρελθόν επίσης ότι η ιδιοσυγκρασία μας, αλλά όχι ο χαρακτήρας μας, υφίσταται κάποιες γνωστές και μη εξαιρετέες αλλαγές, μέσα απ’ τις οποίες το παρόν παίρνει κάθε φορά διαφορετική απόχρωση.

Περισσότερα

Μια σύνοψη στον πολιτικό του Πλάτωνα

Ο Πολιτικός του Πλάτωνα, δεν είναι μόνο ένα από τα πολλά έργα πολιτικής φιλοσοφίας που μας έχουν κληροδοτηθεί ως πνευματική παρακαταθήκη από το αρχαίο παρελθόν, αλλά αποτελεί κυρίως μια τεράστια συμβολή στην εις βάθος κατανόηση τόσο της φύσης του πολιτικού ανδρός, όσο και και  της ουσίας της πολιτικής τέχνης ή επιστήμης.

Περισσότερα

Φιλοσοφία και επιστήμη: μια ιστορία της αλήθειας

Ελάχιστος ατενίζει το σύμπαν απ’ τον μικρό του πλανήτη, τη μια δικαστής και την άλλη κατηγορούμενος, αναζητά την αλήθεια και το νόημα […] Από ένα Γιατί σε ένα Πώς, σαν στίλβη, ο πρώτος φιλοσοφικός στοχασμός του ανθρώπινου νου. Περισσότερα

Μακιαβέλι – Γιατί το βασίλειο του Δαρείου, δεν εξεγέρθηκε εναντίον των διαδόχων του Αλέξανδρου;

Γιατί το βασίλειο του Δαρείου, το οποίο είχε καταλάβει ο Αλέξανδρος, δεν εξεγέρθηκε εναντίον των διαδόχων του μετά το θάνατό του; Περισσότερα

Όταν ο Καμύ ξεδίπλωσε τα παιδικά του χρόνια

Το βιβλίο του Καμύ «Ο πρώτος άνθρωπος» είναι το τελευταίο του έργο. Για την ακρίβεια δεν ολοκληρώθηκε ποτέ, αφού ο Καμύ σκοτώθηκε στο περιβόητο αυτοκινητιστικό πριν το ολοκληρώσει. Τα χειρόγραφα βρέθηκαν στην τσάντα του τη μοιραία ημέρα: 4 Ιανουαρίου του 1960. Τριάντα τέσσερα χρόνια αργότερα, χάρη στην επιμονή της γυναίκας του Φρανσίν και της κόρης του Κατρίν, «Ο πρώτος άνθρωπος» δημοσιεύτηκε διατηρώντας όλα τα στοιχεία του ανολοκλήρωτου έργου.

Περισσότερα

Φερνάντο Πεσσόα – Το βιβλίο των ασυνάρτητων εντυπώσεων μου

Ξαναδιαβάζω, σε μια από αυτές τις υπνηλίες δίχως ύπνο, όπου διασκεδάζουμε έξυπνα μα χωρίς εξυπνάδα, μερικές από τις σελίδες που θα φτιάξουν, όταν συγκεντρωθούν, το βιβλίο των ασυνάρτητων εντυπώσεων μου. Και μου έρχεται απ’ τα γραπτά μου, σαν τη μυρωδιά ενός πράγματος οικείου, μια εντύπωση ερημικής μονοτονίας. Περισσότερα

Λιαντίνης – Γύρω από τον ορισμό του ίμερου

Ο έρωτας είναι κυρίαρχο στοιχείο της ζωής και αποτελεί ένα πρόβλημα ασύνορο (4,13). Η περιγραφή του φαίνεται δυνατή, αλλά να κλεισθεί στο στενό χώρο του ορισμού των εννοιών είναι αδύνατο.

Περισσότερα

Τι είναι ευτυχία; Από τον Αριστοτέλη στον Νίτσε

Η πολυδιάστατη έννοια της ευτυχίας, η οποία έχει αποτελέσει αντικείμενο πολλών και διαφορετικών επιστημονικών κλάδων όπως και μελέτη χιλιάδων έιδικών, έχουν οδηγήσει στην αδυναμία υιοθέτησης ενός κοινού ορισμού ή έστω ενός κοινού κώδικα επικοινωνίας αναφορικά με αυτό το ζήτημα, γεγονός που δίνει μια γοητεία στο εγχείρημα προσδιορισμού τι είναι ευτυχία.
Περισσότερα

Σοπενχάουερ – Ο εγωισμός, από τη φύση του, δεν έχει όρια

O εγωισμός εμπνέει τέτοια φρίκη, ώστε επινοήσαμε την ευγένεια των τρόπων για να τον κρύψουμε σαν ένα ντροπιασμένο μέρος- αλλά διαφαίνεται μέσα από όλους τους πέπλους, και προδίνεται σε κάθε συνάντηση όπου προσπαθούμε ενστικτωδώς να χρησιμοποιήσουμε κάθε καινούργια γνωριμία, για να υπηρετήσει κάποιο από τα αναρίθμητα σχέδιά μας.

Περισσότερα

Ο αλγόριθμος του Επίκουρου για να ξεχωρίζετε τις ψευδείς ειδήσεις

Δε γνωρίζω τι θα έκανε σήμερα αν ζούσε ο Επίκουρος. Μπορεί να ήταν διαχειριστής σ έναν μυθοκτονικό ιστότοπο ή οι μαθητές του στον Κήπο να ήταν ολημερίς μ ένα tablet στο χέρι και να κατέρριπταν- σύμφωνα με τις οδηγίες του- το πλήθος από τις ανοησίες που βλέπουμε στο διαδίκτυο. Όπως και να χει, σίγουρα, ο δυτικός πολιτισμός και η επιστήμη γενικότερα του οφείλουν τα μέγιστα (έστω κι αν δεν το ξέρουν), κι ευτυχώς για μας, έχει αφήσει παρακαταθήκη τα όπλα για ν αντιμετωπίσουμε τον ανορθολογισμό και την ανοησία που μας περιβάλλει.

Περισσότερα

Φερνάντο Πεσσόα – Η ζωή είναι ένα πειραματικό ταξίδι που γίνεται παρά τη θέλησή μας.

Η ζωή είναι ένα πειραματικό ταξίδι που γίνεται παρά τη θέλησή μας. Είναι ένα ταξίδι του πνεύματος μέσα από την ύλη· καθώς το πνεύμα ταξιδεύει, ο άνθρωπος βιώνει μέσα από το πνεύμα τη ζωή.

Περισσότερα

Κορνήλιος Καστοριάδης – Μια άνοδος σημαντικότητας;

[«Η συνέντευξη αυτή του Κορνήλιου Καστοριάδη παραχωρήθηκε», σύμφωνα με τον μεταφραστή του Rising Tide of Insignificancy στα αγγλικά, «τον Απρίλη του 1996 στον Max Blechman, εκδότη του αμερικάνικου αναρχικού περιοδικού Drunken Boat, για ένα τεύχος το οποίο εντέλει εκδόθηκε σε μορφή βιβλίου. Περισσότερα

Σοπενχάουερ – Ο καθένας φέρνει μέσα του τον φθόνο και τον οίκτο

Ο οίκτος είναι εκείνο το καταπληκτικό, το μυστηριώδες γεγονός, πού μας δείχνει τη διαχωριστική γραμμή, που στα μάτια της λογικής απομονώνει ολοκληρωτικά το ένα ον από το άλλο, να σβήνει, και το μη εγώ να γίνεται κατά κάποιο τρόπο το εγώ.

Περισσότερα

Κορνήλιος Καστοριάδης – Οι μύθοι της παράδοσής μας

Τι σημαίνει το γεγονός ότι διερωτώμεθα για τη σχέση μας με την παράδοση; Ότι κατά κάποιον τρόπο έχουμε βγει απ’ την παράδοση. Αυτό το καταλαβαίνουμε πρώτα-πρώτα εμπειρικά.

Περισσότερα

Στέλιος Ράμφος – Κάποτε θα πρέπει το όραμα να μην αποβαίνει εις βάρος της ευθύνης

Προσανατολισμός.

Η εξατομίκευσι έχει νόημα και είναι εφικτή μόνο για ένα κοινωνικό ον. Η ομάδα μεγαλώνει στους κόλπους της τον άνθρωπο χωρίς να σφραγίζη απολύτως με την οικεία της γενικότητα την προσωπικότητά του. Θα έλεγα «τον μεγαλώνει» υπό την έννοια ότι εκείνος αναπτύσσει κάτι εντελώς δικό του.

Περισσότερα