Κατηγορία -Φιλοσοφία

Φιλοσοφία

Φερνάντο Πεσσόα – Το θεμέλιο της αριστοκρατίας είναι η τύχη

lucky


Francisco: Το φαινόμενο της αριστοκρατίας πάντοτε κατανοήθηκε λανθασμένα, και κατά συνέπεια τα επιχειρήματα που παρουσιάστηκαν για την υπεράσπιση του ήσαν πάντα θεμελιωμένα σε λανθασμένες βάσεις. Περισσότερα

Νίτσε – Τι είναι ηθική; Γιατί υπάρχουν μη ηθικά φαινόμενα;

nietzschebreakfastΟι απόψεις του Νίτσε για την ηθική προκύπτουν άμεσα από όλα τα προαναφερθέντα, δηλαδή, σε έναν κόσμο αναγκαιότητας, σε έναν κόσμο όπου δεν υπάρχει «ελευθερία» η ηθική δεν έχει καμία λογική βάση. Περισσότερα


Jacqueline de Romilly – Η ηπιότητα στην αρχαία ελληνική σκέψη

achillesΟι Έλληνες διέθεταν μια εγγενή ροπή προς την ηπιότητα: ήταν φυσικό η λέξη αυτή να τους χρησιμεύσει για τη δήλωση αυτής της επιδίωξης, και να τους επιτρέψει να εκφράσουν αυτό το κάτι παραπάνω, το οποίο δεν απαιτούσε η δικαιοσύνη, αλλά ήταν πολύτιμο γι’ αυτούς. Περισσότερα


Σόλων, ο σοφός που πολέμησε την υπερβολή

solon


Η αρπαγή της γης ήταν συνηθισμένο φαινόμενο στην Αθήνα του έβδομου π.Χ. αιώνα. Στα δικαστήρια, κέρδιζε όποιος είχε χρήματα να δωροδοκήσει τους δικαστές. Η προμήθεια έδινε κι έπαιρνε κι είχε ημιεπίσημα οριστεί στο 10%. Γι’ αυτό και τους δικαστές που δε δέχονταν να δωροδοκηθούν, τους έλεγαν αδέκαστους: Χωρίς το ένα δέκατο, χωρίς το 10%. Η κατάσταση έφτασε στο απροχώρητο, οι ξεσηκωμοί των αδικημένων διαδέχονταν ο ένας τον άλλο και ουσιαστικά βασίλευε η αναρχία και τι δίκιο του πιο δυνατού.

Περισσότερα

Το ήθος στους αρχαίους Έλληνες

scenes-of-ancient-greece-1903-2Για ν’ αρχίσουμε με το σημαντικότερο, το ήθος, οι αρχαίοι Έλληνες ήταν ηθικοί όσο ήταν και ανήθικοι. Αυτοί ουσιαστικά πρωτοδίδαξαν στον κόσμο τι είναι ελευθερία και υπευθυνότητα, πατριωτισμός και ευσέβεια. Οι ανατολικοί λαοί δεν γνώριζαν αυτές τις ηθικές αξίες στην αμιγέστερη έκφρασή τους.


Περισσότερα

Κατάρρευση – Γιατί μερικές κοινωνίες παίρνουν καταστροφικές αποφάσεις;

theplagueinromeΗ εκπαίδευση είναι μια διαδικασία στην οποία εμπλέκονται δυο ομάδες, οι οποίες υποτίθεται ότι παίζουν διαφορετικούς ρόλους: δάσκαλοι που μεταδίδουν γνώση σε σπουδαστές και σπουδαστές που απορροφούν γνώση από τους δασκάλους. Στην πραγματικότητα, όπως ανακαλύπτει κάθε ανοιχτόμυαλος δάσκαλος, η εκπαίδευση αφορά επίσης τη μετάδοση γνώσης από τους σπουδαστές στους δασκάλους τους, με την αμφισβήτηση όσων οι δάσκαλοι υποθέτουν και με την υποβολή ερωτήσεων τις οποίες εκείνοι δεν είχαν ξανασκεφθεί.


Περισσότερα

Ε. Μ. Σιοράν – Ο “Ουράνιος Κυνικός”

bastein-lepage_diogenesΔεν μπορούμε να ξέρουμε τι πρέπει να χάσει ένας άνθρωπος για να βρει το σθένος να αψηφήσει όλες τις συμβάσεις, δεν μπορούμε να ξέρουμε τι απώλεσε ο Διογένης για να γίνει ο άνθρωπος που επέτρεψε τα πάντα στον εαυτό του, που έκανε τις πιο μύχιες σκέψεις του πράξεις με μιαν υπερφυσική ιταμότητα, όπως θα έκανε ένας θεός της γνώσης, λιβιδιακός και συνάμα αγνός. Περισσότερα


Jacqueline de Romilly – Η Συγγνώμη και τα Σφάλματα που Συγχωρούνται

Rembrandt_Harmensz_van_Rijn_-_Return_of_the_Prodigal_SonΣΥΓΓΝΩΜΗ


Η ίδια η λέξη είναι σχετικά πρόσφατη. Ο Όμηρος δε γνωρίζει ούτε τη λέξη γνώμη, παρόλο που χρησιμοποιείτο ρήμα γιγνώσκω. Δε γνωρίζει ούτε το συγγιγνώσκω ούτε τη συγγνώμη.

Περισσότερα

Ο θάνατος στην “ύψιστη πυρά” ενός φιλοσόφου “μεθυσμένου με θεό”

Εμπεδοκλής (490-430 π.Χ.)

Εμπεδοκλής (490-430 π.Χ.)


Πρόκειται μάλλον για την πιο παράξενη αλλά και για την ελκυστικότερη από τις μορφές που αναφέρονται ως προσωκρατικοί. Και σίγουρα κανείς τους δεν είχε θεαματικότερο τέλος. Όπως επισημαίνει ο Πλούταρχος, με την αποχώρηση του Εμπεδοκλή η φιλοσοφία βρέθηκε σε αναταραχή, κυκλοφορούν δε άφθονες ιστορίες για τη μεταμόρφωσή του σε θεό.

Περισσότερα

Η θέληση να δίνεις, να μοιράζεις και να θυσιάζεσαι – Έριχ Φρομ

surreal-art-02


Στη σύγχρονη κοινωνία θεωρούμε ότι ο τρόπος ύπαρξης στη βάση του έχει είναι ριζωμένος στην ανθρώπινη φύση και γι’ αυτό είναι αδύνατο ν’ αλλάξει. Η ίδια ιδέα εκφράζεται στο δόγμα ότι οι άνθρωποι βασικά είναι τεμπέληδες, παθητικοί από τη φύση τους, ότι δε θέλουν να δουλέψουν ή να κάνουν κάτι άλλο παρά μόνο όταν τους σπρώχνει το ελατήριο του υλικού κέρδους… ή η πείνα… ή ο φόβος της τιμωρίας. Περισσότερα

Πρόδικος – Ο Ηρακλής στο τρίστρατο

CarracciHercules(Μιλάει ο Σωκράτης) Κι ο Πρόδικος ο σοφός, στο δοκίμιό του για τον Ηρακλή, αυτό πού το παρουσιάζει στον πολύ κόσμο, εκφράζει την ίδια γνώμη για την αρετή, χρησιμοποιώντας, όσο θυμάμαι, τα έξης πάνω κάτω λόγια.


Περισσότερα

Ασφάλεια: ανάγκη ή ιδιοτέλεια;

asfaleia_1Θα μπορούσε να πει κανείς ότι η βασική μέριμνα του ανθρώπου είναι η ασφάλεια, είναι το θεμέλιο της ζωής του και αφορά την επιβίωσή του. Όλα τα άλλα φαίνονται εποικοδομήματα  – ακόμη κι αν δεν είναι. Είναι όμως μια έννοια που ο καθημερινός άνθρωπος χρησιμοποιεί ως αυτονόητη παραπλανητικά και χωρίς εμβάθυνση στο νόημά της.


Περισσότερα

Δ.Λιαντίνης – O ορισμός του έρωτα

the-fountain-of-loveΜικρός Κριτής


beatae conjugis additum stellis honorem *

Δέκα μυριάδες ορισμούς μπορείς να δώσεις στον έρωτα. Και οι ποιητές όλοι, από τον Όμηρο ως τον Καβάφη, δουλεύοντας ετούτο το μεταλλείο της άνοιξης, μας δείχνουν κάθε φορά κι από μια του όψη. Ο καθένας με τον τρόπο του.

Περισσότερα

Στ. Ράμφος – Απορίες για την Ελλάδα και τους Έλληνες

navarino


Το προηγούμενο Σάββατο ο Στέλιος Ράμφος έδωσε μια ομιλία στη Θεσσαλονίκη με τίτλο “Απορίες για την Ελλάδα και τους Έλληνες”.  Το Αντικλείδι παραβρέθηκε στην εκδήλωση που έγινε σε μια κατάμεστη αίθουσα στον κινηματογράφο Ολύμπιον. Απομαγνητοφωνήσαμε ένα μέρος της ομιλίας και το υπόλοιπο το αντιγράψαμε από το προσωπικό του (?) ιστολόγιο .

Περισσότερα

Χόρχε Λουίς Μπόρχες – Η αναζήτηση του Αβερρόη

AverroesAndPorphyry


Γεννήθηκε στην Κόρδοβα της Ισπανίας στις 14 Απριλίου του 1126. Ο Αμπουλγκουαλίντ Μουχάμετ Ίμπν Άχμάντ Ίμπν-Μουχάμαμεντ Ιμπν Ρούσντ (ένας αιώνας χρειάστηκε να γίνει το μακρύ αυτό όνομα Αβερρόης*, αφού έγινε στο μεταξύ Μπενραΐστ, Άβενρίζ κι ακόμα ’Αμπέν-Ρασάντ και Φίλιους Ροσάντις) έγραφε το ενδέκατο κεφάλαιο τού έργου του «Ταχαφούτ-ούλ-Ταχαφούτ» (Καταστροφή τής Καταστροφής), όπου υποστηρίζει, αντίθετα με τον Πέρση ασκητή Γκαζαλί, πού έχει γράψει το «Ταχαφούτ-ουλ-Φαλαζίψα» (Καταστροφή των Φιλοσόφων), ότι το θείον, γνωρίζει μόνο τούς γενικούς νόμους τού σύμπαντος, αυτούς πού αναφέρονται στο είδος κι όχι στο ατομικό.

Περισσότερα

Δ.Λιαντίνης – Ζούμε σε βάρος των μελλοντικών γενεών

Things_of_the_present_in_front_of_the_people_of_the_future


Αυτό είναι πολύ οδυνηρό που θα σας πω. Θα ‘ρθει μια εποχή που κάποιες γενεές θα πληρώσουν ακριβά αυτά τα οφέλη που έχουμε και αντλούμε εμείς σήμερα με βάση πια όλη αυτήν την κοσμοθεωρία όπως διαμορφώθηκε μέσα από τον ευρωπαϊκό πολιτισμό.

Περισσότερα

Αριστοτέλης – Ο χαρακτήρας των νέων, των ηλικιωμένων και των ανδρών

Ancient-Wisdom-Naxos-Gate


Οι γέροι έχουν μακρό παρελθόν, οι νέοι μακρό μέλλον. Οι γέροι γίνονται οι μνήμες τους, οι νέοι οι ελπίδες τους. Οι γέροι είναι διστακτικοί, γιατί θυμούνται τις αποτυχίες, οι νέοι είναι παράτολμοι, γιατί δεν τις έχουν γνωρίσει ακόμη.. Οι γέροι αγαπούν να θυμούνται, οι νέοι θυμούνται να αγαπούν.

Περισσότερα