Θα σκοτώνατε έναν άνθρωπο για να σώσετε πέντε ;


Φανταστείτε ότι είστε ο χειριστής μιας διασταύρωσης τρένου και βλέπετε ένα εκτός ελέγχου βαγόνι να κινείται σε μία ράγα που βρίσκονται πέντε εργάτες. Οι εργάτες δεν έχουν τον απαραίτητο χρόνο να το αποφύγουν. Η μόνη λύση για να σωθούν είναι να κατεβάσετε έναν διακόπτη ώστε να αλλάξει ράγα το βαγόνι. Όμως, στην άλλη ράγα βρίσκεται ένας άλλος εργάτης. 

Έχετε ελάχιστα δευτερόλεπτα να αποφασίσετε:  Θα αφήσετε τους πέντε εργάτες να σκοτωθούν, ή θα αποφασίσετε με την ενέργεια σας να σκοτώσετε τον ένα. Τι θα κάνετε;


Αυτό το δίλημμα αποτελεί ένα διάσημο φιλοσοφικό ερώτημα που ονομάστηκε “το πρόβλημα του τρένου.” Πρόσφατα, μια ερευνητική ομάδα από το Τμήμα Ψυχολογίας του Michigan State University, χρησιμοποίησε τεχνολογία εικονικής πραγματικότητας  για να διαπιστώσει πως θα ανταποκρίνονταν οι άνθρωποι αν αντιμετώπιζαν  αυτό το πρόβλημα.

Οι δύο αντιτιθέμενες φιλοσοφικές προσεγγίσεις στο συγκεκριμένο πρόβλημα είναι οι εξής: Η πρώτη προτείνει να  σκοτώσετε τον έναν άνθρωπο προκειμένου να σώσετε τους άλλους πέντε, ενώ η δεύτερη υποστηρίζει ότι δεν πρέπει να κάνετε κάποια ενέργεια που θα βλάψει κάποιον συνάνθρωπο σας, αλλά πρέπει να αφήσετε τον Θεό ή την μοίρα να αποφασίσουν.

Πολλά χρόνια ερευνών είχαν δείξει ότι  η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων – συνήθως περίπου το 90% – θα επέλεγαν να σκοτώσουν το ένα προκειμένου να σώσουν τους πέντε. Αλλά μέχρι πρόσφατα δεν υπήρχε κάποια μελέτη που να εξετάζει πώς θα αντιδρούσαν οι άνθρωποι σε μια ρεαλιστικό κατάσταση με πραγματικά υποψήφια θύματα.

 

Βίντεο αναπαράστασης

Στη μελέτη συμμετείχαν 147 άτομα, οι οποίοι φορώντας στο κεφάλι τους συσκευή εικονικής πραγματικότητας έβλεπαν σε ψηφιακή μορφή τα υποψήφια θύματα. Μάλιστα,  τα υποψήφια θύματα ούρλιαζαν όσο πλησίαζε το βαγόνι.


Επίσης, τοποθετήθηκαν ηλεκτρόδια στο δέρμα των 147 συμμετεχόντων, έτσι ώστε να  μετρηθούν οι αντιδράσεις τους, καθώς και οι ακούσιες αντιδράσεις του νευρικού συστήματος που ενεργοποιούνται όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με αγχώδεις καταστάσεις.

Τελικά, διαπιστώθηκε πάλι, ότι το το 90% θα αποφάσιζε να σκοτώσει τον ένα για να σώσει τους πέντε. Οι 133 τράβηξαν το διακόπτη.

Ένα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι αυτοί που επηρεάστηκαν περισσότερο συναισθηματικά κατά την διάρκεια της διαδικασίας, ήταν λιγότερο πιθανό να αποφασίσουν να σκοτώσουν τον ένα. Ενώ εκείνοι που ήταν πιο ψυχροί και λειτουργούσαν με βάση την λογική, αποφάσισαν να κατεβάσουν τον διακόπτη.

Σε μια άλλη  δοκιμή, η ερευνητική ομάδα άλλαξε το πείραμα, έτσι ώστε αν δεν εκτραπεί το τρένο να σκοτώσει το ένα άτομο, ενώ αν εκτραπεί  να σκοτώσει τους πέντε. Με άλλα λόγια, αυτή τη φορά οι συμμετέχοντες δεν χρειαζόταν να κάνουν κάποια ενέργεια αλλά μπορούσαν απλά να αφήσουν το τρένο να συνεχίσει την πορεία του ώστε να σκοτώσει μόνο τον ένα. Για άλλη μια φορά, το 90% επέλεξε να σώσει τους πέντε αντί τον ένα.

Πάντως θα πρέπει να σημειωθεί ότι και αυτή η μελέτη μπορεί να μην ανταποκρίνεται πλήρως στην πραγματικότητα. Κατ ‘αρχάς, μια εικονικής κατάσταση είναι απλά εικονική: δεν υπάρχουν νομικές συνέπειες για την δολοφονία ενός εικονικού ατόμου. Επιπλέον, έρευνες έχουν δείξει ότι όταν κάποιοι άνθρωποι ρωτήθηκαν εάν θα χρησιμοποιούσαν τα χέρια τους για να ρίξουν έναν άνθρωπο από ένα τρένο για να σώσουν πέντε άλλους, μόνο περίπου οι μισοί είπαν ότι θα το έκαναν. Γενικά, δεν θέλουμε να ‘λερώσουμε’ τα χέρια μας.

Τέλος – και πιο σημαντικό -, όταν το ένα άτομο που θα πρέπει να σκοτώσετε για να σώσετε τους πέντε, είναι το παιδί σας, ο γονέας σας ή ο αδελφό σας, μόνο περίπου το ένα τρίτο των ερωτηθέντων θα επέλεγε να σώσει τους πέντε. ( 2010, Journal of Social, Evolutionary, and Cultural Psychology, ‘PEOPLE SAVE FIVE OVER ONE UNLESS THE ONE IS YOUNG, GENETICALLY RELATED, OR A ROMANTIC PARTNER’)

Τι δείχνουν όλα αυτά για την ανθρώπινη φύση; Η εξέλιξη μας έχει μετατρέψει σε βάναυσα και εγωιστικά πλάσματα. Μπορούμε και κάνουμε σε κλάσματα δευτερολέπτου υπολογισμούς που έχουν ως αποτέλεσμα τη δολοφονία κάποιου  συνανθρώπου μας- και επιπλέον αλλάζουμε απόφαση αν ο κίνδυνος αφορά ένα μέλος της οικογένειας μας.



————

by Αντικλείδι , https://antikleidi.com

Συναφές: Ας φιλοσοφήσουμε…

Σχετικά Άρθρα

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -


- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

9 CommentsΣχολιάστε

  • τις στιγμές του πανικού και με τα επίπεδα αδρεναλίνης να χτυπάνε κόκκινο κανένας δεν ξέρει
    στην πράξη τις αντιδράσεις του ανθρώπου, (άγιοι) άνθρωποι γίνονται φονιάδες, αδύναμοι γίνονται
    θηρία ανήμερα, για την επιβίωση ο άνθρωπος ήταν και θα είναι πάντα αναπόφευκτα μέρος του υπόλοιπου ζωικού βασιλείου

  • Υπάρχει κάποιος που θα επέλεγε να σκοτώσει τον γιο του για να σώσει πέντε ξένους συνανθρώπους του ? !
    Πραγματικά εντυπωσιακό που βρέθηκαν 10 στους 100 που έδωσαν αυτή την απάντηση.

  • ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΥΘΥΝΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΡΩΣΤΙΑ

    ΚΑΘΩΣ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ Ο ΓΗΡΑΣΚΩΝ ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΑΥΞΑΝΟΝΤΑΙ ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΤΗΣ ΟΡΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΤΩΝ ΠΟΡΩΝ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΘΙΣΤΑΤΑΙ ΕΠΙΤΑΚΤΙΚΟ. ΕΝΑ ΚΡΙΤΗΡΙΟ, ΠΟΥ ΈΧΕΙ ΕΙΣΑΧΘΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΠΟΡΩΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ Η ΑΠΟΔΟΣΗ Ή ΟΧΙ ΑΤΟΜΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΣΤΟΝ ΑΡΡΩΣΤΟ ΓΙΑ ΤΟ ΝΟΣΗΜΑ ΤΟΥ (π.χ. ΚΑΠΝΙΣΜΑ, ΑΛΚΟΟΛ, κ.α).
    ΣΤΟ ΥΠΟΘΕΤΙΚΟ ΣΕΝΑΡΙΟ ΠΟΥ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΕΙΣΤΕ ΑΥΤΟΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΠΟΦΑΣΙΣΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΣΗ ΕΝΟΣ ΜΟΝΟΝ ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΥ ΗΠΑΤΟΣ ΣΕ ΕΝΑ ΕΚ ΔΥΟ ΑΡΡΩΣΤΩΝ ΜΕ ΤΕΛΙΚΗ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ Η ΟΠΟΙΑ ΣΤΟΝ ΕΝΑ ΑΡΡΩΣΤΟ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΟΤΗΤΑΣ ΣΤΟΝ ΔΕ ΑΛΛΟΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΥ. ΚΑΤΑ ΤΑ ΛΟΙΠΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΟΙ ΑΡΡΩΣΤΟΙ ΔΕΝ ΔΙΑΦΕΡΟΥΝ.

    ΚΑΛΕΙΣΤΕ ΝΑ ΑΠΟΦΑΣΙΣΕΤΕ ΣΕ ΠΟΙΟΝ ΑΡΡΩΣΤΟ ΘΑ ΕΠΙΛΕΓΑΤΕ ΝΑ ΜΕΤΑΜΟΣΧΕΥΘΕΙ ΤΟ ΜΟΝΑΔΙΚΟ ΗΠΑΡ:
    1. ΣΤΟΝ ΑΛΚΟΟΛΙΚΟ;
    2. ΣΤΟΝ ΜΗ ΑΛΚΟΟΛΙΚΟ
    3. Η ΕΠΙΛΟΓΗ ΣΑΣ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΤΗΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΚΙΡΡΩΣΕΩΣ;

    • Μα απ΄ό,τι ξέρω σε κάποιες χώρες υπάρχει και η ανάλογη νομοθεσία, που προτιμά να μη “σπαταλάει” τα πολύτιμα μοσχεύματα σε ασθενείς που έχουν εθισμό όπως αλκοολισμό, γιατί εκείνοι είναι πιθανότερο να ξανακυλήσουν, “καταστρέφοντας” ένα μόσχευμα.

  • Η δημοσκόπηση αποτελούσε και μέρος του μαθήματος justice του Harvard που είχε ως θέμα του, την δικαιοσύνη εκ μέρους ηθικής άποψης. Ήταν πολύ ωραίο μάθημα και άκρως ωφέλιμο οποίος θέλει μπορεί να το παρακολουθήσει εντελώς δωρεάν μέσω της πλατφόρμας edx

  • Είμαι αρνητικά προκατειλημμένος σε κάθε τέτοιου είδους δίλημμα.
    Νομίζω ότι επιχειρούν να υποχρεώσουν τους ανθρώπους να αντιμετωπίσουν καταστάσεις που δεν ΄χουν προετοιμαστεί να αντιμετωπίσουν.
    Ως εκ τούτου σε κάποιο ποσοστό θα αντιδράσουν έξω από την λογική του είδους – ΑΝ υπάρχει τέτοιο πράγμα – και οι απαντήσεις τους θα χρησιμοποιηθούν για να δώσουν κύρος στη μία ή την άλλη πολιτική επιλογή.
    Πρόκειται δηλαδή για ένα εργαλείο χειραγώγησης της μάζας.
    Η σύνδεση, για παράδειγμα, του υποθετικού τρένου με την επιλογή ενός γιατρού ή ενός πολιτικού (γιατί με την ίδια πρόφαση μπορεί κάποιος να πει ότι κόβοντας τις παροχές υγείας σε δέκα ανθρώπους εξασφαλίζει συντάξεις 100 ανθρώπων κλπ) δημιουργεί μια επιφανειακή συσχέτιση / ταύτιση του εντελώς θεωρητικού παραδείγματος στο οποίο υπάρχουν εξ ορισμού μόνο δύο σενάρια, με μια πραγματική, πολυδιάστατη κατάσταση η οποία επιδέχεται πολύ περισσοτέρων επιλογών και αναλύσεων.
    Ελπίζω να έδειξα γιατί τέτοια διλήμματα είναι το λιγότερο ύποπτα ή άστοχα.

    Επιπλέον, η παρακάτω φράση

    “Τι δείχνουν όλα αυτά για την ανθρώπινη φύση; Η εξέλιξη μας έχει μετατρέψει σε βάναυσα και εγωιστικά πλάσματα.”

    είναι άκυρη, καθώς δεν είναι η εξέλιξη που μας μετατρέπει σε πλάσματα άλφα ή βήτα, αλλά η κοινωνική οργάνωση και η παιδεία, στις περισσότερες των περιπτώσεων.

  • Ιστοριες να μαθαινεις η Να σου πω μια Ιστορια????ο τεραστιος Χορχε Μπουκαι το αναλυει πολυ ωραια το παραδειγμα/δίλημμα σας….κ δεν νομιζω να σας αντεγραψε…οποτε εις ενδειξη σεβασμου μια απλη αναφορα δεν βλαπτει….

    • Κατ αρχήν να σας πω ότι δεν νομίζω ότι θα βρείτε περισσότερες ιστορίες του Μπουκάι σε άλλο site. Ήμασταν από τους πρώτους που δημοσίευσαν ιστορίες του (δείτε το σχετικό tag)
      Αναφορικά με το ειρωνικό σχόλιό σας για το ποιος αντέγραψε ποιον, να σας πω ότι ούτε οι ιστορίες του είναι πρωτότυπες (έχω βρει μάλιστα τις αρχικές πηγές μερικών απ αυτές), ούτε είναι ο μοναδικός άνθρωπος στον κόσμο που έχει πρόσβαση σε μελέτες και δημοσιεύματα όπως το παραπάνω
      Καλό θα ήταν να μας πείτε και σε ποια από τις ιστορίες του αναφέρεστε