Κατά τη δεκαετία του ’80, ο Δρ Vincent Felitti ξεκίνησε να μελετά πώς τα βιώματα της παιδικής ηλικίας μπορεί να επηρεάσουν ή να προβλέψουν την εκδήλωση ανεπιθύμητων επιπλοκών στην υγεία κατά την ενήλικη ζωή. Ο Felitti και ο συνεργάτης του Δρ Robert Anda σχεδίασαν το Τεστ Δυσμενών Εμπειριών της Παιδικής Ηλικίας (Adverse Childhood Experiences Test – ACE Test).
Πρόκειται για ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο, του οποίου τα αποτελέσματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την πρόγνωση διαφόρων προβλημάτων υγείας σε ενήλικες, από παχυσαρκία και διαταραχές του θυρεοειδούς έως καρκίνο.
Οι ερωτήσεις εστιάζουν κυρίως σε θέματα κακοποίησης και παραμέλησης. Ορισμένες από αυτές θίγουν εξαιρετικά ευαίσθητα ζητήματα.
Οι ερωτήσεις του ACE Test είναι οι εξής:
1. Πριν συμπληρώσετε τα 18 έτη, υπήρξαν περιστατικά όπου ο γονέας ή κάποιος άλλος ενήλικας εντός του οικογενειακού περιβάλλοντος σας έβριζε, σας μείωνε ή σας ταπείνωνε συχνά ή πολύ συχνά; Ή μήπως η συμπεριφορά του εν λόγω ενήλικα σας δημιουργούσε ανησυχίες για πιθανή σωματική βλάβη προς εσάς;
2. Πριν συμπληρώσετε τα 18 έτη, υπήρξαν περιστατικά όπου ο γονέας ή κάποιος άλλος ενήλικας εντός του οικογενειακού περιβάλλοντος σας έσπρωχνε, σας άρπαζε απότομα, σας χαστούκιζε ή σας πετούσε πράγματα συχνά ή πολύ συχνά; Ή μήπως ο εν λόγω ενήλικας σας χτύπησε κάποια στιγμή τόσο δυνατά ώστε να δημιουργηθούν στο σώμα σημάδια ή να προκύψει σοβαρός τραυματισμός;
3. Πριν συμπληρώσετε τα 18 έτη, υπήρξαν περιστατικά όπου ένας ενήλικας ή ένα άτομο τουλάχιστον κατά πέντε χρόνια μεγαλύτερο σας άγγιξε ή σας χάιδεψε ή σας ζήτησε να τον/την αγγίξετε ερωτικά; Ή μήπως το εν λόγω άτομο επιχείρησε να εκκινήσει οποιαδήποτε μορφή σεξουαλικής επαφής;
4. Πριν συμπληρώσετε τα 18 έτη, νιώθατε συχνά ή πολύ συχνά ότι κανείς στην οικογένειά σας δεν σας αγαπά ή ότι δεν πιστεύει πως είστε σημαντικοί/ξεχωριστοί; Ή μήπως τα μέλη της οικογένειάς σας δεν προστάτευαν και υποστήριζαν το ένα το άλλο και δεν ένιωθαν κοντά το ένα στο άλλο;
5. Πριν συμπληρώσετε τα 18 έτη, νιώθατε συχνά ή πολύ συχνά ότι δεν είχατε αρκετό φαγητό, ότι αναγκαστήκατε να φοράτε βρώμικα ρούχα και ότι δεν υπάρχει κανείς να σας προστατεύσει; Ή μήπως οι γονείς είχαν υποπέσει σε καταχρήσεις (αλκοόλ, ναρκωτικές ουσίες) με αποτέλεσμα να μην μπορούν να σας φροντίσουν ή να σας πάνε στο γιατρό όταν έπρεπε;
6. Πριν συμπληρώσετε τα 18 έτη, χάσατε την επαφή με έναν εκ των δύο βιολογικών γονέων λόγω διαζυγίου, εγκατάλειψης ή για κάποιο άλλο λόγο;
7. Πριν συμπληρώσετε τα 18 έτη, υπήρξαν περιστατικά όπου η μητέρα ή η μητριά ερχόταν συχνά ή πολύ συχνά αντιμέτωπη με σωματική βία (σπρώξιμο, χαστούκι, εκτόξευση αντικειμένων, γροθιές, κλωτσιές, δαγκωματιές, επίθεση με σκληρό αντικείμενο, απειλή με όπλο ή μαχαίρι);
8. Πριν συμπληρώσετε τα 18 έτη, ζούσατε κάτω από την ίδια στέγη με άτομο που αντιμετώπιζε πρόβλημα με το ποτό ή τα ναρκωτικά;
9. Πριν συμπληρώσετε τα 18 έτη, αντιμετώπισε κάποιο μέλος της οικογένειας κατάθλιψη ή άλλη ψυχική ασθένεια ή έκανε απόπειρα αυτοκτονίας;
10. Πριν συμπληρώσετε τα 18 έτη, καταδικάστηκε σε φυλάκιση κάποιο μέλος της οικογένειας;
Σε κάθε θετική απόκριση στις παραπάνω δηλώσεις αντιστοιχεί 1 βαθμός. Όσο υψηλότερη είναι η βαθμολογία, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος για την υγεία κατά την ενήλικη ζωή.
Μελέτες δείχνουν ότι η βαθμολογία πάνω από 4 συνδέεται με διπλάσιο κίνδυνο εκδήλωσης καρδιοπάθειας σε σύγκριση με άτομα που πετυχαίνουν μηδενική βαθμολογία.
Οι γυναίκες που πετυχαίνουν βαθμολογία από 5 και πάνω αντιμετωπίζουν κατά 4 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να εκδηλώσουν κατάθλιψη σε σύγκριση με όσες πετυχαίνουν μηδενική βαθμολογία.
Οι υψηλές βαθμολογίες στην κλίμακα ACE συνδέονται επίσης με τον αυξημένο κίνδυνο αλκοολισμού, χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας, εμβρυϊκού θανάτου, χρήσης ναρκωτικών ουσιών, ηπατοπάθειας, σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων κ.α.
_______