Tag - ετικέτα Αρχαία ελλάδα




Η εκπαίδευση τον 5ο αιώνα π.Χ. – Ο δάσκαλος στα κλασικά χρόνια

didaskalia002
Ορόσημο για τον παγκόσμιο πολιτισμό και ειδικότερα για την εκπαίδευση αποτελεί ο 5ος  π.Χ. αιώνας της κλασικής Ελλάδας. Στην αρχαία Αθήνα καθιερώνεται ένα εκπαιδευτικό σύστημα με βασικές συνιστώσες τις γραμματικές γνώσεις, τη μουσική αγωγή και τη γύμναση του σώματος, που αποτελεί τη βάση της εκπαίδευσης μέχρι σήμερα, ενώ η εισαγωγή του παιδιού στις ηθικές αξίες ξεκινούσε από το οικείο περιβάλλον.



Τα δάκρυα ενός βουνού – Ο μύθος της Νιόβης

200px-abraham_bloemaert_-_niobe_beweent_haar_kinderen

Η σωτηρία της μητέρας τους και η οικοδόμηση των τειχών δε στάθηκαν ικανά να προστατέψουν τους δίδυμους από το κακό που απειλούσε πάντα τους βασιλιάδες της Θήβας. Ο Αμφίονας πήρε για γυναίκα του μια ξένη, που είχε έρθει από τη Λυδία και ήταν ευγενούς καταγωγής, τη Νιόβη, κόρη του Τάνταλου κι επομένως εγγονή σε ευθεία γραμμή του Δία και αδελφή του Πέλοπα, τον οποίο αγάπησε ο Ποσειδώνας και είναι ο πρωταγωνιστής της μυθολογίας της  Ολυμπίας. Περισσότερα




Τον έρωτα τον απολαμβάνει περισσότερο ο άντρας ή η γυναίκα;

image007

Πριν εισβάλει στη Θήβα ο στρατός των Επιγόνων, ο μάντης Τειρεσίας παρότρυνε τους πολίτες να εγκαταλείψουν την πόλη’ και ακολούθησε και ο ίδιος τους πρόσφυγες. Όταν νϋχτωσε, έφτασαν στην πηγή Τιλφούσσα ο Τειρεσίας διψούσε, ήπιε νερό από την πηγή και πέθανε. Σύμφωνα με τον Ησίοδο (απόσπ. 276), ο υπεραιωνόβιος μάντης έζησε όσο εφτά γενιές ανθρώπων’ και ο Παυσανίας (9,16,1) μαρτυρεί ότι στη Θήβα έδειχναν ακόμα τον τόπο όπου συνήθιζε να ερμηνεύει το πέταγμα και τις φωνές των πουλιών. Περισσότερα




Ηθικά διλήμματα και κοινωνικά στερεότυπα

herodotus2

Ο Καμβύσης ωστόσο, όπως λένε οι Αιγύπτιοι, μετά απ᾽ αυτή την άδικη πράξη τρελάθηκε εντελώς, αν και ούτε πριν ήταν με τα καλά του. Και το πρώτο κακό το έκανε στον αδελφό του τον Σμέρδη, που ήταν από τον ίδιο πατέρα και από την ίδια μητέρα και που τον έστειλε από την Αίγυπτο πίσω στην Περσία, από φθόνο, επειδή από τους Πέρσες ήταν ο μόνος που τέντωσε ώς δύο δάχτυλα το τόξο που οι Ιχθυοφάγοι είχαν φέρει από τον Αιθίοπα βασιλιά, ενώ από τους άλλους Πέρσες κανένας δεν το κατόρθωσε. Περισσότερα




Βιβλιοθήκες στην αρχαία Ελλάδα

77e6d-11

Σε μια χώρα που γεννήθηκε το πνεύμα της επιστήμης και η φιλοσοφία, που η τέχνη έφτασε στο αποκορύφωμα της, που το θέατρο αποτέλεσε σχολείο υψηλού επιπέδου για όλες τις ηλικίες, σε μια χώρα που δεν υπήρξε πόλη χωρίς θέατρο – μοναδικό φαινόμενο στην ιστορία του πολιτισμού – δεν θα ήταν δυνατό να μην έχουν υπάρξει και αγαπηθεί και οι βιβλιοθήκες. Περισσότερα




Ο Ησίοδος συμβουλεύει

Hesiod

Ο Ησίοδος είναι ο ποιητής που, σύμφωνα με μία αφήγηση που ήταν αρχαία και για τους αρχαίους ακόμα, ανταγωνίστηκε και νίκησε τον Όμηρο σε έναν διαγωνισμό ποίησης στην Χαλκίδα. Ο Παυσανίας περιγράφει τον τρίποδα που κέρδισε ο ποιητής στον αγώνα αυτό και που στην εποχή (2ος αι. μ.Χ) του βρισκόταν ακόμα στο ιερό άλσος των Μουσών στον Ελικώνα, όπου ο Ησίοδος συνέθεσε το έργο του. Περισσότερα




Τα αφτιά του βασιλιά Μίδα

bottom-has-a-donkeys-head

Μια άλλη ιστορία για τον Μίδα δείχνει ότι μολονότι γιατρεύτηκε από το πάθος του για χρυσάφι, ωστόσο δεν έβαλε μυαλό. Βλέπετε, ο Μίδας έγινε οπαδός του Πάνα, του θεού των βοσκότοπων και της ερημιάς, και πρόσβαλε τον Απόλλωνα. Περισσότερα

Εκλογή ή κλήρωση;

06-11 No vote ILLUS.jpg

Ένα μέτρο που υιοθετήθηκε στην αρχαία Ελλάδα για να εξασφαλίσει την ισότητα και προκάλεσε πολλές συζητήσεις ήταν η εκλογή αξιωμάτων με κλήρο. Ας δούμε τι λέει για το θέμα η Jacqueline de Romilly στο βιβλίο της “Προβλήματα της αρχαίας ελληνικής δημοκρατίας” . Περισσότερα

Ο Γύγης και η γυναίκα του Κανδαύλη

d5033836r

Η ηγεμονία των Ηρακλειδών πέρασε στα χέρια της γενιάς του Κροίσου, στους Μερμνάδες, ως εξής. Ήταν ο Κανδαύλης, που οι Έλληνες τον λένε Μυρσίλο, τύραννος των Σαρδίων και απόγονος του Αλκαίου, γιου του Ηρακλή. Γιατί ο Άγρων, γιος του Νίνου γιου του Βήλου γιου του Αλκαίου, έγινε πρώτος Ηρακλείδης βασιλιάς των Σαρδίων· ο Κανδαύλης, ο γιος του Μύρσου, τελευταίος. Περισσότερα

Δίολκος για 1500 χρόνια

137315250280

Μια ταινία 22 λεπτών, δημιουργημένη με το σύστημα του animation, αναπαριστά με μοναδικό τρόπο το εξαιρετικό μνημείο τεχνικού πολιτισμού της αρχαίας Ελλάδας, τον Δίολκο: μια οδό από ξηράς για την μεταφορά πλοίων ανάμεσα στον Σαρωνικό και τον Κορινθιακό κόλπο κατά μήκος του Ισθμού της Κορίνθου, τότε που δεν υπήρχε ο πορθμός. Περισσότερα

Το άλογο, το βόδι, ο σκύλος και ο άνθρωπος

zeus

Όταν ο Δίας έφτιαξε τον κόσμο και τα ζώα, που θα τον κατοικούσαν, όριζε, στο καθένα από αυτά, πόσα χρόνια θα ζούσε.  Σ’ όλα, όπως στη θαλασσινή χελώνα λόγου χάριν, όρισε να ζει ως τριακόσια χρόνια, σ΄ άλλα, σαν το κοράκι για παράδειγμα, διακόσια, στον ελέφαντα εκατόν πενήντα, στη φάλαινα πεντακόσια, στις πεταλούδες τρεις μέρες. Περισσότερα

Η Θεοδότη βρήκε το μάστορά της

socrate

Ο Σωκράτης και η Θεοδότη

Κάποτε βρισκόταν στην πόλη μια ωραία γυναίκα που την έλεγαν Θεοδότη· ήταν τέτοια ώστε να πηγαίνει με όποιον την έπειθε· κάποιος από τη συντροφιά του Σωκράτη τη μνημόνευσε και είπε ότι η ομορφιά της γυναίκας είναι ανώτερη από κάθε περιγραφή και ότι πηγαίνουν στο σπίτι της ζωγράφοι, για να την απεικονίσουν, και σ’ αυτούς εκείνη δείχνει όσα μέλη του σώματός της είναι ωραία. Περισσότερα

Ο διάλογος του Σωκράτη και της Διοτίμας περί έρωτος

diotima-aquela-que-iniciou-socrates-nos-misterios-amor-socrates-

Για να καθορίσει ποια είναι τα γνωρίσματά του Έρωτα, ο Σωκράτης στο “Συμπόσιο” του Πλάτωνα, κατέφυγε σε μια συνομιλία του με μια γυναίκα από τη Μαντίνεια, τη Διοτίμα. Περισσότερα

Πρέπει οι πολιτικοί να μισθοδοτούνται ?

Αρχαία Αθήνα

Ένα μέτρο που υιοθετήθηκε στην αρχαία Ελλάδα για να εξασφαλίσει την ισότητα και προκάλεσε πολλές συζητήσεις ήταν η αμοιβή για τις πολίτικες δραστηριότητες.  Ας δούμε τι μας λέει η Jacqueline de Romilly μέσα από το βιβλίο της “Προβλήματα της αρχαίας ελληνικής δημοκρατίας”  για το θεσμό αυτόν. Περισσότερα

Ο κοσμολογικός – εσχατολογικός μύθος του “Φαίδωνα”

Theseus_ship

   Περιγραφή της γής – Πού κατοικούν οι άνθρωποι

Λέγεται λοιπόν, σύντροφε, είπεν ο Σωκράτης, πρώτον μεν ότι η γη, όταν την παρατηρήση κανείς απ’ επάνω, έχει την όψιν των σφαιρών εκείνων, αι οποίαι κατασκευάζονται από δώδεκα τεμάχια δέρματος, είναι δηλ. σφαίρα πολύχρωμος και τα μέρη της διακρίνονται από τα χρώματα, τα οποία έχουν και των οποίων απομιμήσεις είναι όσα χρώματα μεταχειρίζονται εδώ κάτω οι ζωγράφοι. Περισσότερα

Η Αιδώς και η Δίκη

Pandora's_gift_to_Epimetheus

Επειδή, τώρα, ο άνθρωπος πήρε κάτι από του θεούς (θείας μετέσχε μοίρας), πρώτα εξαιτίας της συγγένειάς του μαζί τους, μόνο αυτός απ΄ όλα τα ζώα πίστεψε σε θεούς και προσπαθούσε να κατασκευάσει βωμούς και αγάλματα θεών. Περισσότερα

Οι πιο μεγάλοι πόλεμοι έγιναν εξαιτίας ΓΥΝΑΙΚΩΝ

HelenMenelaus

10.  Φαντάζομαι, αγαπητοί μου, ότι κανένας από σας δεν αγνοεί ότι και οι πιο μεγάλοι πόλεμοι έγιναν εξαιτίας ΓΥΝΑΙΚΩΝ.

Ο Τρωικός πόλεμος έγινε εξαιτίας της Ελένης, ο λοιμός εξαιτίας της Χρυσηίδας, η οργή του Αχιλλέα εξαιτίας της Βρισηίδας, Περισσότερα

Φρύνη – Η ωραιότερη εταίρα της αρχαιότητας

Phryne

Η Φρύνη ήταν μια διάσημη εταίρα της αρχαιότητας, ξακουστή για το φυσικό της κάλλος. Έζησε κατά τον 4ο αιώνα π.Χ. στην αρχαία Αθήνα, ωστόσο καταγόταν από τις Θεσπιέςτης Βοιωτίας στις οποίες και φέρεται να γεννήθηκε το 371 ή το 365 π.Χ.. Περισσότερα

Κι όμως κινούνται!

clash of the dicers

Οι παραστάσεις των ερυθρόμορφων και μελανόμορφων αγγείων απεικονίζουν μόνο μια στιγμή στο χρόνο κι όμως σχεδόν πάντα αφηγούνται μια ολόκληρη ιστορία. Δεν θα είχε ενδιαφέρον να μπορούσε να παρακολουθήσει κανείς, με τρόπο κινηματογραφικό, το πριν και το μετά των στιγμών αυτών; Περισσότερα

Μελέαγρος και Αταλάντη

Giulio_Romano_-_Meleager_et_Atalanta

     Η καλύτερη τύχη για κάποιον είναι να μη γεννηθεί 

Όταν γεννήθηκε ο Μελέαγρος , οι τρεις Μοίρες , αυτές που εξουσίαζαν τα πεπρωμένα όλων των ανθρώπων, παρουσιάστηκαν στο δωμάτιο όπου ήταν ξαπλωμένη η λεχώνα με το νεογέννητο. Η Κλωθώ και η Λαχέση προείπαν ότι εκείνος θα γινόταν γενναιόψυχος και δυνατός, η Τρίτη όμως, η Ατροπός, η «αλύγιστη» , Περισσότερα

Η φυλακή της ψυχής στο Δαχτυλίδι του Γύγη

81_ancient_ring (WinCE)

Τον Πλάτωνα απασχολούσαν πάντοτε τα διττά – αντικρουόμενα ζεύγη καλού – κακού, ευτυχίας – δυστυχίας, γνώσης – άγνοιας, δικαιοσύνης – αδικίας, γενναιότητας – δειλίας, κοινωνικής προσφοράς – απραγίας, αρμονίας – δυσαρμονίας και οραματιζόταν την κυριαρχία του αγαθού σε ένα «φωτεινό», δηλαδή ευτυχισμένο και αρμονικό κόσμο.

Περισσότερα

Να μην συνηθίσουμε στην ύβρη

img_nemesis (WinCE)Σε αντίθεση με την έννοια που η νεότερη και μετα-αρχαϊκή ανθρωπότητα αποδίδει στην λέξη ύβρη, ως ασέβεια προς οτιδήποτε πρεσβεύει κάποια κοινή αξία ή ταύτιση με κάθε είδους ενέργεια που θίγει την τιμή, το αξίωμα και την αξιοπρέπεια κάποιου, για τον αρχαιοελληνικό κόσμο η ὕβρις έχει αυστηρά πολιτικό χαρακτήρα. Περισσότερα

Ποιοι αγαπούν τη δημοκρατία;

Democracy_index_ 2011_landing_page_image

Ο Πλάτων, στην έβδομη επιστολή του, το μόνο αυτοβιογραφικό του κείμενο, αν και αμφισβητούμενης γνησιότητας, αναφέρεται στη στάση που κράτησε αυτός και η σωκρατική ομήγυρη στην τυραννία των Τριάκοντα. Με σχεδόν απολογητικό ύφος λέει ότι στην αρχή τούς αντιμετώπισαν με ευμένεια και συνεργάστηκαν μαζί τους. Περισσότερα

Η σύλληψη της ιδέας του ηλιοκεντρικού συστήματος από τον Αρίσταρχο

Aristarchos_logo_big

Αφού είδαμε πως έγινε η « Η μέτρηση της ακτίνας της Γης, της Σελήνης και του Ήλιου από τον Ερατοσθένη» να δούμε και πως ο Αρίσταρχος συνέλαβε την ιδέα του ηλιοκεντρικού συστήματος (1500 χρόνια πριν τον Κοπέρνικο!) και γιατί τελικά αυτή δεν επικράτησε.

Περισσότερα

Αλφειός και Αρεθούσα

d1710597r

Σύμφωνα με τον Παυσανία, ο Αλφειός ήταν κυνηγός που αγάπησε την Αρεθούσα αλλά εκείνη δεν τον ήθελε και για να τον αποφύγει πήγε στην Ορτυγία, νησί κοντά στις Συρακούσες. Ο Αλφειός από τον μεγάλο έρωτά του μεταμορφώθηκε σε ποταμό και μέσω των νερών της θάλασσας έφτασε στην Ορτυγία, κοντά στην αγαπημένη του

Περισσότερα

Ο ‘Υλας και οι Νύμφες

hylas-and-the-nymphs (WinCE)

Ο Ύλας ήταν Δρύοπας ήρωας, γιος του βασιλιά των Δρυόπων Θειοδάμαντα. Ο Ηρακλής, κατά την εκδίωξη των Δρυόπων από τη Δρυοπίδα της Στερεάς Ελλάδας, σκότωσε τον Θειοδάμαντα και πήρε μαζί του τον Ύλα.  Οι δύο ήρωες πήραν μέρος στην Αργοναυτική Εκστρατεία

Περισσότερα

Δημόκριτος – η ευδιαθεσία

Democritus

Γιατί την ψυχική γαλήνη τη φέρνει στους ανθρώπους η συγκρατημένη διασκέδαση και η σύμμετρη ζωή. Η στέρηση και η υπεραφθονία τείνουν να μετατρέπονται στο αντίθετό τους και να προκαλούν στην ψυχή μεγάλες κινήσεις· και οι ψυχές που κινούνται σε μεγάλη έκταση δεν είναι ούτε ευσταθείς ούτε γαλήνιες.

Περισσότερα

Πλάτων, Πολιτεία. Ο μύθος του Ηρός

moires12

(ΠΛ Πολ 613e–619a: Η μεταθανάτια ανταμοιβή των δικαίων και τιμωρία των αδίκων) Τι διηγήθηκε ο Ηρ ο Αρμένιος μετά την επάνοδό του στη ζωή – Η τιμωρία του Αρδιαίου για τα ανοσιουργήματά του.

Περισσότερα

Η ομορφιά δεν είναι το παν

Ένα μεγαλόσωμο ελάφι σε εποχή καλοκαιριού, καθώς διψούσε, φτάνει κοντά σε κάποια καθαρή και βαθιά πηγή και,  αφού ήπιε όσο (νερό) ήθελε, παρατηρούσε τη μορφή του σώματός του.

Περισσότερα