Κατηγορία -Φιλοσοφία

Φιλοσοφία

Edward Wilson –  Το νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης

Όσο προχωρά η καταγραφή των ειδών, καινούργια συνεχή βιοποικιλότητας χαρτογραφούνται, καθώς και η μοναδική βιολογία κάθε είδους και η μακρά, περίπλοκη εξελικτική διαδικασία που τη δημιούργησε. Μέρος του τελικού προϊόντος είναι η βαθμίδωση των σωματικών διαστάσεων κατά δέκα τάξεις μεγέθους. Εκτείνεται από τη γαλάζια φάλαινα και τον αφρικανικό ελέφαντα μέχρι τα υπεράφθονα φωτοσυνθετικά βακτήρια και τα πτωματοφάγα πικόζωα της θάλασσας, τα οποία είναι τόσο μικρά που δεν μπορούμε να τα μελετήσουμε με τα συνήθη οπτικά μικροσκόπια.

Περισσότερα




Β. Ραφαηλίδης – Η δημοκρατία γεννήθηκε κατά λάθος

Το ιδανικό του Σόλωνα, που έζησε από το 639 μέχρι το 559, δηλαδή 80 χρόνια, ήταν η ευνομία. Όπως όλοι οι καλοπροαίρετοι ιδεαλιστές, έτσι και ο Σόλωνας πίστευε πως αρκεί να υπάρξουν καλοί και δίκαιοι νόμοι για να πάει, αν όχι καλά, τουλάχιστον καλύτερα ο κόσμος. (Όλα τα επίθετα είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούνται στο συγκριτικό βαθμό: Δεν υπάρχει καλό καθαυτό, υπάρχει όμως καλύτερο, που σημαίνει καλύτερο σε σύγκριση με κάτι άλλο που είναι λιγότερο καλό. Η διαλεκτική αρχίζει με την κατανόηση της σημασίας του συγκριτικού βαθμού των επιθέτων).

Περισσότερα




Κικέρων – Η φιλία είναι εκεί πάντα παρούσα, δεν είναι ποτέ νωθρή

[Μιλά ο Λαίλιος] 

Η φιλία δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια σύμπνοια σε πράγματα ανθρώπινα και θεϊκά. Είναι σύμπνοια που την τρέφει η στοργή και η καλή προαίρεση. Αναρωτιέμαι αν οι θεοί πρόσφεραν τίποτε καλύτερο στον άνθρωπο, εκτός βέβαια από τη σοφία.

Περισσότερα













Ο Σοπενχάουερ συμβουλεύει, ειδικά τη νύχτα, να μη χτίζεις παλάτια

Σε όλα όσα αφορούν στην ευτυχία καί την δυστυχία μας, πρέπει να χαλιναγωγούμε την φαντασία μας πρωτίστως δηλαδή, να μην κατασκευάζουμε φανταστικά παλάτια, διότι τούτο είναι ιδιαίτερα πολυέξοδο, αφού λίγο αργότερα θα πρέπει και πάλι να τα κατεδαφίσουμε.

Περισσότερα




Τίτος Χριστοδούλου – Το Tέλος της Φιλοσοφίας…

Μέσα ή έξω από τον κύκλο της φιλοσοφίας, οι “αντιφιλοσοφικές φιλοσοφίες” που σαλπίζουν το ‘Τέλος της Φιλοσοφίας’ είναι το χαρακτηριστικό του 20ου αιώνα. Η φιλοσοφία του 20ου αιώνα έχει ιδωθεί, στις πιο γενικές της γραμμές, ως μια δραστηριότητα που πρέπει να αντιμετωπισθεί ως πρόβλημα η ίδια και να ‘λυθεί’ ή ‘διαλυθεί’ και ‘ξερριζωθεί‘ τόσο ριζικά, ώστε να μην αναφυεί ποτέ ξανά.

Περισσότερα

Επίκουρος – Πώς πραγματώνεται η σοφή διαβίωση στο επίπεδο της καθημερινότητάς μας;

Ως κυριότερη και πιο θεμελιώδη αρετή, λοιπόν, ο Επικούρειος ορίζει τη Φρόνηση (που αποδίδεται επίσης και ως «σοφία» ή «σωφροσύνη»). Το να ζεις σοφά, κατά τα επικούρεια πρότυπα, σημαίνει να προσγειώνεις πάνω στο δύσκολο έδαφος της καθημερινής σου ύπαρξης την πλατειά γνώση της πραγματικότητας (γνώση, για την κατάκτηση της οποίας, προϋπόθεση είναι η χρήση των κριτηρίων της αλήθειας ή, αλλιώς, του επικούρειου Κανόνα.

Περισσότερα

Οι ελληνικές ρίζες της μελαγχολίας

«There is no saying». Με αυτά τα λόγια περιγράφει ο Φρόιντ σε µια επιστολή του τη θλίψη του για τον θάνατο της µητέρας του: «∆εν υπάρχουν λόγια». Τώρα που η µελαγχολία βρίσκεται στο επίκεντρο της ζωής µας, τα λόγια αυτά αποκτούν µια παράξενη οικειότητα.

Περισσότερα

Μπέρτραντ Ράσελ – Η ανώτερη αρετή των καταπιεζομένων

Μια απ’ τις διαρκέστερες πλάνες των ανθρώπων είναι ότι μερικά τμήματα του ανθρώπινου γένους είναι ηθικά καλύτερα ή χειρότερα απ’ τα άλλα. Η πεποίθηση αυτή παρουσιάζεται με διάφορες μορφές, απ’ τις οποίες καμιά δεν έχει λογική βάση.

Περισσότερα

Σοπενχάουερ – Τη συναίσθηση του χρόνου μας την δίνει η ανία, η διασκέδαση μας την αφαιρεί.

H ζωή είναι θάλασσα σπαρμένη από σκοπέλους και ρουφήχτρες, κι απ ολ αυτά ο άνθρωπος μόνο με τη μεγαλύτερη προφύλαξη και με πολλά βάσανα μπορεί να γλυτώσει, μολονότι δεν αγνοεί πως, κι όταν ακόμα οι επιδέξιες προσπάθειες του τον αξιώσουν να ξεφύγει απ τον άμεσο κίνδυνο, δε θα μπορέσει ποτέ να ξεφύγει όσο προχωρεί απ’ το τρομερό, αναπόφευκτο, και τελειωτικό ναυάγιο —το θάνατο, που φαίνεται να πλέει διαρκώς μπροστά απ’ την’ πλώρη του.

Περισσότερα

Αλμπέρ Καμύ – Να προφυλάξω αυτό που με συντρίβει

Το συναίσθημα του παραλόγου δεν είναι το ίδιο με την έννοια του παραλόγου. Το συναίσθημα θεμελιώνει την έννοια, αυτό είναι όλο. Δεν περικλείνεται μέσα της, είναι η κρίσιμη στιγμή όπου αυτό το συναίσθημα κρίνει πως το σύμπαν είναι παράλογο. Μετά δε μένει παρά να προχωρήσει μακρύτερα. Είναι ζωντανό, δηλαδή πρέπει είτε να πεθάνει είτε να συνεχίσει να υπάρχει.

Περισσότερα

Μάρκος Αυρήλιος – Ακόμη και μέσα σ’ ένα παλάτι είναι δυνατό να ζήσει κανείς

Μετά τον πρώτο νικηφόρο πόλεμο κατά των γερμανικών φύλων (Μαρκομάνων και Κουάδων) και των Σαρματών, ο Μάρκος ανακάλυψε ότι το θησαυροφυλάκιο του κράτους είχε αδειάσει. Ο ίδιος «δεν θέλησε ούτε να το σκεφτεί να επιβαρύνει με έκτακτο φόρο τις επαρχίες».

Περισσότερα

Μπέρτραντ Ράσελ – Tο μέλλον της ανθρωπότητας

Ο Μπέρτραντ Ράσελ είχε κάνει μια πρόβλεψη τον προηγούμενο αιώνα, για τις τρεις πιθανότητες που έχει το μέλλον της ανθρωπότητας, η οποία μέχρι στιγμής μπορεί να μην επαληθεύτηκε, αλλά  ίσως εξακολουθεί να ισχύει

Περισσότερα

Νόαμ Τσόμσκι – Η ισότητα

D.B. Πρέπει άραγε να προσπαθούμε απλώς για ισότητα στις ευκαιρίες η για ισότητα στο αποτέλεσμα, δηλαδή στο να καταλήγουν όλοι οι πολίτες λίγο-πολύ στην ίδια οικονομική κατάσταση;

Περισσότερα

Mark Rowlands – Βρισκόμαστε μέσα στη σκιά του λύκου

Σ’ αυτούς τους σκοτεινούς καιρούς που ζούμε, είναι προφανές ότι από τις ιστορίες που λέμε για τον εαυτό μας μπορούν να πηγάσουν οι περισσότερες διακρίσεις που γίνονται μεταξύ των ανθρώπων. Η ευπιστία βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από την εχθρότητα.

Περισσότερα

Φρ. Νίτσε – Γιατί είμαι τόσο έξυπνος;

Γιατί εγώ γνωρίζω μερικά περισσότερα πράγματα; Γιατί κατ’ αρχήν να είμαι τόσο έξυπνος; Ποτέ μου δε με απασχόλησαν ερωτήματα που ουσιαστικά δεν είναι καν τέτοια – δεν ξοδεύτηκα σε τέτοια πράγματα.

Περισσότερα

Καρλ Πόπερ – Ο φιλόσοφος-βασιλιάς

Και η πόλη θα υψώσει μνημεία… για  να τους τιμήσει. Και θα προσφέρονται θυσίες σ’ αυτούς σαν σε ημιθέους,… σαν σε ανθρώπους ευλογημένους από τη θεία χάρη και όμοιους με θεούς… (Πλάτων)

Περισσότερα

Ηρώδης Αττικός: Ένας πολυεκατομμυριούχος με ψυχή καλλιτέχνη

Το ύφος του ήταν πιο συγκρατημένο αλλά η συμπεριφορά του πιο εξεζητημένη. Πολυεκατομμυριούχος με ψυχή καλλιτέχνη, ο Ηρώδης Αττικός χρησιμοποίησε τουλάχιστον σωστά τα πλούτη του. Αφού αναφέρει ότι ήταν γόνος ιστορικής ελληνικής οικογένειας, ο Φιλόστρατος συνεχίζει απαριθμώντας τις δωρεές του στο δημόσιο:

Περισσότερα

Φρίντριχ Νίτσε – H “αλήθεια” δεν έχει ανάγκη από συνηγόρους!

Το ελεύθερο πνεύμα

Ω sancta simplicitasl [Ω άγια απλότητα!] Μέσα σε ποια παράξενη απλούστευση και παραποίηση ζει ο άνθρωπος! Δεν μπορεί κανείς να σταματήσει να εκπλήσσεται, από τη στιγμή που αποκτά μάτια για αυτό το θαύμα!

Περισσότερα

Βασίλης Ραφαηλίδης – Τα πολλά πρόσωπα της βίας και του Φασισμού

Η βία έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη των κοινωνιών και την εξέλιξη… του πολιτισμού. Το να καταδικάζει κανείς τη βία γενικά και άκριτα γιατί είναι όντως απεχθής σημαίνει πως έχει μια μάλλον συναισθηματική αντίληψη τόσο για την ιστορία όσο και για τον ανθρωπισμό.

Περισσότερα

Επίκουρος – Ζώντας σκόπιμα

Δεν συμβαίνει το ίδιο όταν κινούμαστε σπρωγμένοι από ένα χτύπημα, από κάποια δυνατή πίεση, κάποιον εξαναγκασμό. Στην περίπτωση αυτή, η ύλη ολόκληρου του σώματός μας κινείται παρά τη θέλησή μας, ώσπου η θέλησή μας καταφέρνει να το αναχαιτίσει. Δεν βλέπεις πως, ακόμα κι αν κάποιες εξωτερικές δυνάμεις μπορούν να μας κινούν και να μας σέρνουνε, και συχνά προχωρούμε με το ζόρι, μες στο στήθος μας, πάντα κάτι απομένει που ’χει τη δύναμη να αντιμάχεται και να αντιστέκεται; Αυτό είναι που ελέγχει την ύλη των σωμάτων μας…

Περισσότερα

Οι Επικούρειοι, οι Στωικοί, οι Σκεπτικοί και η αισθητηριακή αντίληψη ως κριτήριο της αλήθειας


Στωικοί κι επικούρειοι ανάγουν κάθε παραστασιακό περιεχόμενο σε αισθητηριακές εντυπώσεις, αλλά τελικά, μόνο οι επικούρειοι προχωρούν με συνέπεια ως το συμπέρασμα ότι το διακριτικό γνώρισμα της αλήθειας είναι απλώς το συναίσθημα της αναγκαιότητας, με τα όποιο επιβάλλεται η αισθητηριακή αντίληψη στη συνείδηση.

Περισσότερα

Yuval Noah Harari – Στην ιστορία δεν υπάρχει δικαιοσύνη

Η κατανόηση της ανθρώπινης ιστορίας κατά τις χιλιετίες που ακολούθησαν την Αγροτική Επανάσταση καταλήγει σε ένα και μοναδικό ερώτημα: πώς μπόρεσαν οι άνθρωποι να οργανωθούν σε μαζικά δίκτυα συνεργασίας, αφού δεν διέθεταν τα απαραίτητα βιολογικά ένστικτα για τη συντήρηση τέτοιων δικτύων;

Περισσότερα

Η αποδοχή του εαυτού μας κατά τον Φερνάντο Πεσσόα

 

Η αποδοχή του εαυτού μας, τόσο από εμάς τους ίδιους, όσο κι από τους άλλους, είναι ένα ζήτημα που σαν επίμονο ζιζάνιο ενοχλεί διαρκώς τη καρδιά της ανθρώπινης ύπαρξης.

Περισσότερα

Γιόχαν Φίχτε – Ότι τους τρομάζει, σαν φάντασμα, είναι πως νιώθουν το ανεξάρτητο πνεύμα που αφυπνίζει η φιλοσοφία μου…

Η ζωή του

Ο Γιόχαν Γκότλιμπ Φίχτε (Johann Gottlieb Fichte) γεννήθηκε στο Ράμεναου της Σαξονίας. Γόνος φτωχής οικογένειας, είχε την τύχη να τον αναλάβει ο Βαρόνος του Μίλτιτς, γεγονός που του επέτρεψε να κάνει εξαιρετικές σπουδές στα πανεπιστήμια της Ιένας, της Βυρτεμβέργης και της Λειψίας, όπου και ανακάλυψε την κλίση του στη φιλοσοφία.

Περισσότερα

Δημόκριτος – Η τύχη δεν συγκρούεται με την ευφυΐα

Η ζωή του.

Γεννήθηκε στα Αβδηρα της Θράκης. Προσελκύσθηκε στην αναζήτηση της γνώσης από Πέρσες μάγους που κατοικούσαν στην πατρίδα του. Ταξίδεψε στη Μικρά Ασία, την Αίγυπτο, τη Βαβυλώνα και τις Ινδίες. Πιθανόν επισκέφθηκε και την Αθήνα. Υπήρξε μαθητής του Λευκίππου, αλλά δεν γνωρίζουμε τον τόπο και το χρόνο της μαθητείας του.

Περισσότερα

Μάρκος Αυρήλιος – Γεννήθηκες, λοιπόν, μόνο για την ευχαρίστηση;

Όταν σηκώνεσαι με κακή διάθεση το πρωί, έχε πρόχειρη την σκέψη: «Σηκώνομαι για να επιτελέσω το έργο του ανθρώπου. Και στεναχωριέμαι ακόμη, που πάω να κάνω αυτό για το οποίο γεννήθηκα και βγήκα στον κόσμο; Ή μήπως γεννήθηκα για να μένω ξαπλωμένος και να ζεσταίνομαι μες στα στρώματα;»

Περισσότερα

Φρανς ντε Βάαλ – Άνθρωπος: αλτρουιστής ή υποκριτής;

Θα πρέπει να τρίζουν τα κόκαλα του Δαρβίνου, διότι ο υποτιθέμενος«δαρβινικός κόσμος» απέχει παρασάγγες από αυτό που ο ίδιος οραματίστηκε. Από αυτές τις δηλώσεις απουσιάζει η παραμικρή ένδειξη για τον τρόπο να αρνηθούμε τα γονίδια μας, τα οποία, οι ίδιοι συγγραφείς, άλλες φορές, τα έχουν περιγράφει ως παντοδύναμα.

Περισσότερα

Βολτέρος – Έρωτας, ο κεντημένος από τη φαντασία ιστός της φύσης.

Amor omnibus idem . Εδώ πρέπει ν’ ανατρέξουμε στο φυσικό έρωτα· είναι ο κεντημένος από τη φαντασία ιστός της φύσης. Θέλεις ν’ αποκτήσεις μια ιδέα για τον έρωτα;

Περισσότερα