Κατηγορία -Επιστήμη

Επιστήμη

Μπράιαν Γκριν: Καταλαβαίνοντας τη θεωρία των χορδών

briangreene

Ο φυσικός Μπράιαν Γκριν εξηγεί τη Θεωρία των Υπερχορδών, την ιδέα πως απειροελάχιστες ίνες ενέργειας δονούνται σε 11 διαστάσεις δημιουργώντας όλα τα σωματίδια και τις δυνάμεις στο σύμπαν.

Περισσότερα

Ρίτσαρντ Γ. Μπούλιετ – Κυνηγοί, βοσκοί και χάμπουργκερ

wolfdoganimalΕπειδή τα ζωικά θέματα είναι κάπως βαρετά, είναι καλύτερα να μιλήσουμε για σεξ και αίμα. Θα μπορούσε ν’ αρχίζει έτσι αυτή η παρουσίαση, μιας και κάπως έτσι ξεκινάει το ίδιο το βιβλίο, μ’ έναν απροσδόκητο συσχετισμό ανάμεσα στη γοητεία που ασκούν οι σεξουαλικές και αιματηρές φαντασιώσεις και την ψυχολογική και σωματική αποξένωση από τα ζώα που μας θρέφουν και μας ντύνουν.

Περισσότερα

Αν δεις μαύρη γάτα… απλώς κάπου πηγαίνει

blackcat

Γενικώς, στο ιδεολογικό οπλοστάσιο της άρχουσας τάξης υπάρχουν μπόλικα μεταφυσικά και παραφυσικά τερτίπια, δεισιδαιμονίες και μπουρδολογίες ολκής. Μπορούμε να αντιδράσουμε; Υπάρχει ελπίδα να μην πνιγούμε στο βούρκο της ανοησίας και της σαχλαμάρας; Πέρα από τα κοινωνικοοικονομικά αίτια που γεννούν και τρέφουν όλες αυτές τις ανοησίες, διαθέτουμε αρκετά εργαλεία, μέσα από τον πλούτο της επιστήμης, για να αντισταθούμε στην πληθώρα των παπάδων αλλά και των μάγων, των τηλεπαθητικών, των μέντιουμ και των τσαρλατάνων.
Περισσότερα

Διονύσης Σιμόπουλος – Οι μύθοι της υπερπανσελήνου

moonoverlapΑπό τον Μάιο του 2012, και σχεδόν κάθε χρόνο έκτοτε, προσπαθώ να περιγράψω το φαινόμενο της επονομαζόμενης «υπερπανσελήνου», και το γεγονός ότι το φαινόμενο αυτό ΔΕΝ είναι τόσο σπάνιο ή «επικίνδυνο» όσο διαδίδεται ούτε κι ότι ο οποιοσδήποτε από εμάς μπορεί να διαπιστώσει με γυμνό μάτι (ή ακόμη και με τηλεσκόπιο ή κιάλια) του λόγου το αληθές, ότι δηλαδή η Πανσέληνος μπορεί να φανεί μεγαλύτερη από ότι οποιαδήποτε άλλη φορά. Περισσότερα

Κλοντ Λεβί-Στρος – Αναζητώ αυτό που στην ανθρώπινη φύση είναι σταθερό και θεμελιώδες

levi-strauss

Ο Γάλλος ανθρωπολόγος Κλοντ Λεβί-Στρος ήταν ένας από τους μεγαλύτερους διανοητές του 20ού αιώνα. Ας διαβάσουμε γι αυτόν ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Γκυ Σορμάν “Οι μεγάλοι στοχαστές της εποχής μας” Περισσότερα

Περιβάλλον και Προσδοκίες. Κατηγοριοποίηση κι Επιλογή

perceptions-of-athens

Κάποιος είπε κάποτε ότι δεν υπάρχει νόημα χωρίς πλαίσιο. Κάποια είδη πλαισίου παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των ερμηνειών που δίνουμε σ’ αυτά που βλέπουμε. Για να υπενθυμίσουμε την αξία που έχει να αποσαφηνίσουμε αυτό που εννοούμε με τη σημαντική επίδραση του ‘πλαισίου’ στην αντίληψη, αναφέρω σε συντομία εδώ μερικές πολύ διαφορετικές χρήσεις του όρου. Πάντως, δε θα υπέθετα ότι στην πράξη μικρές διαφορές μπορούν πάντοτε να γίνουν, έτσι πού να είναι χρήσιμες. Περισσότερα

Ο Διονύσης Σιμόπουλος εξηγεί γιατί η ώρα αλλάζει…

clock-time-vintageΤα ξημερώματα της ερχόμενης Κυριακής (της τελευταίας δηλαδή Κυριακής του Οκτωβρίου), μη ξεχάσετε να μετακινήσετε τους δείκτες των ρολογιών σας μία ώρα πίσω, γιατί από αυτή την ημέρα τελειώνει για φέτος ο θεσμός της θερινής ώρας στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο θεσμός αυτός καθιερώθηκε στην Ελλάδα στις αρχές της δεκαετίας του 1970 όταν τα οξυμένα ενεργειακά προβλήματα μάς ανάγκασαν να βρούμε τρόπους εξοικονόμησης της ενέργειας.

Περισσότερα

Μια αναλυτική ματιά στο κόσμο των εμβολίων και των αντι-εμβολιαστών

science-at-anti-vaxxers

Όπως μπορεί να έχετε υπόψιν σας, ένα αρκετά επίκαιρο θέμα είναι αυτό του εμβολιασμού και το κίνημα κατά των εμβολίων η όπως είναι γνωστό σε πολλούς “anti-vaccination movement”, οι υποστηρικτές του οποίου είναι γνωστοί και ως “anti-vaxxers”. Περισσότερα

Η Θεωρία του Ερωτα

1reh6b

Οι άνθρωποι αισθάνονται αυτό το υπέροχο συναίσθημα και το αναγνωρίζουν εμπειρικά. Τι λέει όμως η επιστήμη γι” αυτό; Ερευνητές του Πανεπιστημίου Γέιλ επιχειρούν να δώσουν επιστημονικές εξηγήσεις.
Περισσότερα

Richard Dawkins – Η γονιδιακή μηχανή

robots

Οι μηχανές επιβίωσης ξεκίνησαν σαν παθητικά καταφύγια των γονιδίων που τους εξασφάλιζαν κυρίως προστασία και από τον χημικό πόλεμο των αντιπάλων τους και από κάποιο τυχαίο μοριακό βομβαρδισμό. Εκείνους τους καιρούς «τρέφονταν» με οργανικά μόρια που υπήρχαν άφθονα στην αρχέγονη σούπα. Αυτή η εύκολη ζωή πήρε τέλος όταν εξαντλήθηκε η οργανική τροφή που  βρισκόταν στην σούπα και η οποία είχε βραδύτατα σχηματιστεί κατά τη διάρκεια αιώνων με την ενέργεια του ηλιακού φωτός.

Περισσότερα

Όταν κάθε εύρημα γίνεται πληροφορία

brainfood-informationispower

Ουδείς αμφισβητεί τη δύναμη των ανακαλύψεων που τροποποιούν αισθητά το επιστητό, όμως υπάρχει ένας καταιγισμός επιστημονικών και επιστημονικοφανών πορισμάτων, που πλασάρονται ως «οδοδείκτες», ως «συντεταγμένες ζωής», και παγιώνουν τις βολικές μισές αλήθειες: Η τεμπελιά είναι σημάδι υψηλής ευφυΐας (Florida Gulf Coast University), οι ψηλοί είναι πιο συντηρητικοί στην πολιτική από τους κοντούς (Πανεπιστήμιο Οχάιο), όσοι κοιμούνται περισσότερο κερδίζουν περισσότερα χρήματα, τα ζυμαρικά δεν παχαίνουν, Περισσότερα

Μνήμη: Πώς το Internet αλλάζει τον ανθρώπινο εγκέφαλο

mnimi-google-666x399

Η αυξανόμενη εξάρτησή μας από το Διαδίκτυο και η ευκολία της πρόσβασης στους τεράστιους διαθέσιμους πόρους πληροφόρησης σε αυτό επηρεάζει τη διαδικασία της σκέψης μας για την επίλυση προβλημάτων, την ανάκληση πληροφοριών από μνήμης και την διαδικασία μάθησης νέων αντικειμένων.
Περισσότερα

Λουκρήτιος – Εκ του μηδενός ουδέν

Periodic_table_monument

…η θεωρία πως, σε τελική ανάλυση, η φύση αποτελείται από αδιαίρετα άτομα είχε τις απαρχές της στον Λεύκιππο και αναπτύχθηκε στην Ελλάδα του πέμπτου π.Χ. αιώνα από τον Δημόκριτο. Έναν μόνον αιώνα αργότερα την υιοθέτησε ο Αθηναίος φιλόσοφος Επίκουρος, από τον οποίο προέρχεται και ο όρος «επικούρειος», για όσους πιστεύουν στις λεπτές γαστριμαργικές και σινικές απολαύσεις. Αυτή η εικόνα ενός εκλεπτυσμένου ηδονισμου δεν αντανακλά σωστά τη φιλοσοφία του Επίκουρου. Περισσότερα

Τι είναι η κλίμακα Καρντάσεφ και σε ποιο σημείο της βρίσκεται σήμερα ο άνθρωπος;

dan-luvisi-last-man-standing-observable-universe-masks-spaceΗ κλίμακα Καρντάσεφ (Kardashev) κατατάσσει έναν πολιτισμό σύμφωνα με την ενέργεια που είναι σε θέση να καταναλώνει και να χειραγωγεί, η οποία και αντιστοιχεί ταυτόχρονα στο βαθμό εξάπλωσης του πολιτισμού αυτού στον Κόσμο. Προτάθηκε το 1964 από τον Ρώσο αστρονόμο Νικολάι Καρντάσεφ.

Περισσότερα

Δ.Σιμόπουλος – Η διάρκεια της ημέρας ήταν πάντα 24 ώρες;

There-are-no-24-hours-in-a-day.-It-has-23-hours-56-minutes-and-4-seconds-the-time-it-takes-the-earth-to-rotate-on-its-axisΠρέπει να ομολογήσω ότι το καλύτερο μέρος μιας διάλεξης είναι η περίοδος των ερωτήσεων στο τέλος της ομιλίας. Σε μια πρόσφατη, λοιπόν, ομιλία ένας νεαρός ακροατής μου έκανε την εξής ερώτηση: «Ο χρόνος περιστροφής της Γης γύρω από τον άξονά της είχε πάντοτε διάρκεια 24 ωρών, κι αν όχι, ποια ήταν η διάρκεια της ημέρας στο παρελθόν;». Περισσότερα

Μια νέα θεωρία εξηγεί την εξέλιξη της συνείδησης

Plaster phrenological model

Ένας νευροεπιστήμονας απαντά στο πώς αποκτήσαμε γνώση του εαυτού μας

Από τότε που ο Κάρολος Δαρβίνος δημοσίευσε την Καταγωγή των Ειδών το 1859, η εξέλιξη έχει γίνει η μεγαλειώδης ενοποιητική θεωρία της βιολογίας. Παρόλα αυτά, ένα από τα πιο σημαντικά βιολογικά μας γνωρίσματα, η συνείδηση, έχει μελετηθεί ελάχιστα μέσα στο συγκείμενο της εξέλιξης. Περισσότερα

Όταν δείτε αυτούς τους χάρτες, η άποψή σας για τον κόσμο θ΄αλλάξει !

earth-nasa

Ένα από τα πράγματα που ΔΕΝ μάθαμε στο σχολείο είναι ότι το μέγεθος που εμφανίζονται οι χώρες στους παγκόσμιους χάρτες δεν καθορίζεται μόνο από την επιφάνειά τους αλλά κι από τη γεωγραφική τους θέση. Έτσι μας έμεινε μια εσφαλμένη εντύπωση για τον κόσμο.

Περισσότερα

Richard Dawkins – Το “αλτρουιστικό γονίδιο” ή απλά “γιατί βοηθάμε τους άλλους”

altruismΤι είναι το εγωιστικό γονίδιο;

Δεν είναι απλώς ένα ξεχωριστό φυσικό κομμάτι DNA. Όπως στην αρχέγονη σούπα, είναι όλα τα αντίγραφα ενός συγκεκριμένου κομματιού DNA που υπάρχουν σε όλο τον κόσμο. Αν επιτρέπαμε στον εαυτό μας να μιλά για τα γονίδια σαν να είχαν συνειδητούς σκοπούς (να είμαστε όμως σίγουροι πως αν θέλαμε θα μεταφράζαμε αυτή τη ρευστή γλώσσα σε περισσότερο αξιόπιστους όρους), θα ρωτούσαμε : Τι «θέλει» να κάνει ένα συγκεκριμένο εγωιστικό γονίδιο ;

Περισσότερα

Κλωντ Λεβί – Στρος – Τύχη και πολιτισμός

prehistoric_man_hunting_bears

Διαβάζουμε σε εθνολογικές μελέτες -και όχι στις λιγότερο σημαντικές- ότι ο άνθρωπος χρωστά τη γνώση της φωτιάς στο τυχαίο γεγονός ενός κεραυνού ή μιας πυρκαγιάς σε θαμνώδη έκταση· ότι η ανακάλυψη ενός θηράματος, που ψήθηκε τυχαία κάτω από αυτές τις συνθήκες, του αποκάλυψε το μαγείρεμα της τροφής του· ότι η εφεύρεση της κεραμικής προέκυψε από μια χούφτα πηλού, ξεχασμένου δίπλα στη φωτιά. Θα λέγαμε ότι ο άνθρωπος πρέπει αρχικά να ζούσε μέσα σ’ ένα είδος χρυσού αιώνα της τεχνολογίας, όπου οι εφευρέσεις συλλέγονταν με την ίδια ευκολία όπως τα φρούτα και τα λουλούδια. Στο σύγχρονο άνθρωπο θα επιφυλάσσονταν η κόπωση του μόχθου και τα φώτα της μεγαλοφυΐας.

Περισσότερα

Το μαγείρεμα είναι χημεία

cookingchemistry

Σήμερα θα ήταν κοινοτοπία να ισχυριστεί κανείς ότι το μαγείρεμα είναι χημεία, όπως ισχύει και για το αντίστροφο, όπου υποτιμάται η παρασκευή ουσιών όταν έχει τηρηθεί κάποια συνταγή στο εργαστήριο, χωρίς δηλαδή δημιουργικό χαρακτήρα.

Περισσότερα

Γιατί μοιάζουν μεταξύ τους τα ευτυχισμένα ζευγάρια

zeugari-moiazei

Θα μπορούσαν να είναι αδέρφια; Το εικονιζόμενο ζευγάρι μοιάζει αρκετά σε ότι αφορά την εξωτερική του εμφάνιση με την γερμανική εφημερίδα “Bild”  να διερωτάται – και δικαίως – αν τους ενώνουν δεσμοί αίματος  .
Περισσότερα

20 χάρτες που εξηγούν το διάστημα

dan-luvisi-last-man-standing-observable-universe-masks-spaceΤο διάστημα, είναι κάτι πολύ δύσκολο για εμάς να το κατανοήσουμε. Είναι μεγαλύτερο, κατά πολλές τάξεις μεγέθους, από οτιδήποτε έχουμε ποτέ βιώσει από την προσωπική μας εμπειρία, και περιλαμβάνει διαδικασίες που εκτυλίσσονται στη διάρκεια δισεκατομμυρίων ετών. Ένα πράγμα που μπορεί να μας βοηθήσει να δούμε καλύτερα το διάστημα είναι οι χάρτες και τα γραφικά. Εικόνες και παραστάσεις που αιχμαλωτίζουν την ποικιλομορφία, την παραδοξότητα, και, πάνω από όλα, την απεραντοσύνη του σύμπαντος που μας περιβάλει.

Περισσότερα

Πόσο φίλοι είναι οι… φίλοι μας;

friend-07

Mια νέα έρευνα από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ διαπιστώνει ότι οι άνθρωποι δεν είναι στην πραγματικότητα τόσο καλοί στην κρίση τους για τις φιλίες, όσο νομίζουν. Μόνο οι μισοί από όσους θεωρούμε ως φίλους μας, νιώθουν το ίδιο και μάς βλέπουν ως φίλους τους, σύμφωνα την νέα έρευνα.
Περισσότερα

Jared Diamond – Αϊτή και Δομινικανή Δημοκρατία: ένα νησί, δύο κόσμοι

cristorey_05Πώς έγινε δυνατό και η ιστορία δύο χωρών που μοιράζονται ένα νησί -της Δομινικανής Δημοκρατίας και της Αϊτής- εξελίχτηκαν τόσο διαφορετικά;

Περισσότερα

Κατάρρευση – Γιατί μερικές κοινωνίες παίρνουν καταστροφικές αποφάσεις;

theplagueinromeΗ εκπαίδευση είναι μια διαδικασία στην οποία εμπλέκονται δυο ομάδες, οι οποίες υποτίθεται ότι παίζουν διαφορετικούς ρόλους: δάσκαλοι που μεταδίδουν γνώση σε σπουδαστές και σπουδαστές που απορροφούν γνώση από τους δασκάλους. Στην πραγματικότητα, όπως ανακαλύπτει κάθε ανοιχτόμυαλος δάσκαλος, η εκπαίδευση αφορά επίσης τη μετάδοση γνώσης από τους σπουδαστές στους δασκάλους τους, με την αμφισβήτηση όσων οι δάσκαλοι υποθέτουν και με την υποβολή ερωτήσεων τις οποίες εκείνοι δεν είχαν ξανασκεφθεί.

Περισσότερα