Κατηγορία -Επιστήμη

Επιστήμη

Richard Dawkins – Το “αλτρουιστικό γονίδιο” ή απλά “γιατί βοηθάμε τους άλλους”

altruismΤι είναι το εγωιστικό γονίδιο;

Δεν είναι απλώς ένα ξεχωριστό φυσικό κομμάτι DNA. Όπως στην αρχέγονη σούπα, είναι όλα τα αντίγραφα ενός συγκεκριμένου κομματιού DNA που υπάρχουν σε όλο τον κόσμο. Αν επιτρέπαμε στον εαυτό μας να μιλά για τα γονίδια σαν να είχαν συνειδητούς σκοπούς (να είμαστε όμως σίγουροι πως αν θέλαμε θα μεταφράζαμε αυτή τη ρευστή γλώσσα σε περισσότερο αξιόπιστους όρους), θα ρωτούσαμε : Τι «θέλει» να κάνει ένα συγκεκριμένο εγωιστικό γονίδιο ;

Περισσότερα

Κλωντ Λεβί – Στρος – Τύχη και πολιτισμός

prehistoric_man_hunting_bears

Διαβάζουμε σε εθνολογικές μελέτες -και όχι στις λιγότερο σημαντικές- ότι ο άνθρωπος χρωστά τη γνώση της φωτιάς στο τυχαίο γεγονός ενός κεραυνού ή μιας πυρκαγιάς σε θαμνώδη έκταση· ότι η ανακάλυψη ενός θηράματος, που ψήθηκε τυχαία κάτω από αυτές τις συνθήκες, του αποκάλυψε το μαγείρεμα της τροφής του· ότι η εφεύρεση της κεραμικής προέκυψε από μια χούφτα πηλού, ξεχασμένου δίπλα στη φωτιά. Θα λέγαμε ότι ο άνθρωπος πρέπει αρχικά να ζούσε μέσα σ’ ένα είδος χρυσού αιώνα της τεχνολογίας, όπου οι εφευρέσεις συλλέγονταν με την ίδια ευκολία όπως τα φρούτα και τα λουλούδια. Στο σύγχρονο άνθρωπο θα επιφυλάσσονταν η κόπωση του μόχθου και τα φώτα της μεγαλοφυΐας.

Περισσότερα

Το μαγείρεμα είναι χημεία

cookingchemistry

Σήμερα θα ήταν κοινοτοπία να ισχυριστεί κανείς ότι το μαγείρεμα είναι χημεία, όπως ισχύει και για το αντίστροφο, όπου υποτιμάται η παρασκευή ουσιών όταν έχει τηρηθεί κάποια συνταγή στο εργαστήριο, χωρίς δηλαδή δημιουργικό χαρακτήρα.

Περισσότερα

Γιατί μοιάζουν μεταξύ τους τα ευτυχισμένα ζευγάρια

zeugari-moiazei

Θα μπορούσαν να είναι αδέρφια; Το εικονιζόμενο ζευγάρι μοιάζει αρκετά σε ότι αφορά την εξωτερική του εμφάνιση με την γερμανική εφημερίδα “Bild”  να διερωτάται – και δικαίως – αν τους ενώνουν δεσμοί αίματος  .
Περισσότερα

20 χάρτες που εξηγούν το διάστημα

dan-luvisi-last-man-standing-observable-universe-masks-spaceΤο διάστημα, είναι κάτι πολύ δύσκολο για εμάς να το κατανοήσουμε. Είναι μεγαλύτερο, κατά πολλές τάξεις μεγέθους, από οτιδήποτε έχουμε ποτέ βιώσει από την προσωπική μας εμπειρία, και περιλαμβάνει διαδικασίες που εκτυλίσσονται στη διάρκεια δισεκατομμυρίων ετών. Ένα πράγμα που μπορεί να μας βοηθήσει να δούμε καλύτερα το διάστημα είναι οι χάρτες και τα γραφικά. Εικόνες και παραστάσεις που αιχμαλωτίζουν την ποικιλομορφία, την παραδοξότητα, και, πάνω από όλα, την απεραντοσύνη του σύμπαντος που μας περιβάλει.

Περισσότερα

Πόσο φίλοι είναι οι… φίλοι μας;

friend-07

Mια νέα έρευνα από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ διαπιστώνει ότι οι άνθρωποι δεν είναι στην πραγματικότητα τόσο καλοί στην κρίση τους για τις φιλίες, όσο νομίζουν. Μόνο οι μισοί από όσους θεωρούμε ως φίλους μας, νιώθουν το ίδιο και μάς βλέπουν ως φίλους τους, σύμφωνα την νέα έρευνα.
Περισσότερα

Jared Diamond – Αϊτή και Δομινικανή Δημοκρατία: ένα νησί, δύο κόσμοι

cristorey_05Πώς έγινε δυνατό και η ιστορία δύο χωρών που μοιράζονται ένα νησί -της Δομινικανής Δημοκρατίας και της Αϊτής- εξελίχτηκαν τόσο διαφορετικά;

Περισσότερα

Κατάρρευση – Γιατί μερικές κοινωνίες παίρνουν καταστροφικές αποφάσεις;

theplagueinromeΗ εκπαίδευση είναι μια διαδικασία στην οποία εμπλέκονται δυο ομάδες, οι οποίες υποτίθεται ότι παίζουν διαφορετικούς ρόλους: δάσκαλοι που μεταδίδουν γνώση σε σπουδαστές και σπουδαστές που απορροφούν γνώση από τους δασκάλους. Στην πραγματικότητα, όπως ανακαλύπτει κάθε ανοιχτόμυαλος δάσκαλος, η εκπαίδευση αφορά επίσης τη μετάδοση γνώσης από τους σπουδαστές στους δασκάλους τους, με την αμφισβήτηση όσων οι δάσκαλοι υποθέτουν και με την υποβολή ερωτήσεων τις οποίες εκείνοι δεν είχαν ξανασκεφθεί.

Περισσότερα

Γιατί πραγματικά συμβαίνουν κακά πράγματα;

bad-thoughts-72ΓΙΑΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ έστω και το παραμικρό; Tο ερώτημα είναι περίπλοκο, αλλά έχει περισσότερο νόημα από το «Γιατί συμβαίνουν κακά πράγματα;» Συνήθως, δεν εστιάζουμε στα κακά πράγματα, εκτός αν συμβαίνουν πιο συχνά απ’ όσο θα αναμέναμε, ή εκτός αν πιστεύουμε ότι υπάρχει κάποια φυσική δικαιοσύνη, που στέλνει τα κακά μόνο στους κακούς.

Περισσότερα

Αϊνστάιν. Στον ελεύθερο χρόνο του σχεδίαζε μοντέρνα παγοκούτια

refrigaΕίναι εκπληκτικό πόσες εικόνες φέρνει στο νου αυτό το όνομα. Ιδιοφυΐα. Επιστήμονας. Θεωρία της σχετικότητας. E=mc2. Αχτένιστα μαλλιά. Κι όμως, ελάχιστοι γνωρίζουν ότι ο Αϊνστάιν πέρασε μερικά χρόνια από τη ζωή του εφευρίσκοντας ψυγεία. Κι αυτό συνέβη χρόνια μετά την ανάδειξή του σε έναν από τους διασημότερους επιστήμονες στον κόσμο.

Περισσότερα

Γιατί κάποιοι είναι καλοί στα μαθηματικά και κάποιοι άλλοι στη γλώσσα

mathimatika-1

Γάλλοι νευροεπιστήμονες ανακάλυψαν στον εγκέφαλο των επαγγελματιών μαθηματικών τα διακριτά νευρωνικά «αποτυπώματα» της προχωρημένης μαθηματικής σκέψης.
Περισσότερα

Τι κάνει κάποιον τον άνθρωπο που είναι

section-head-neuroscienceΣυνηθίζουμε να συγκρίνουμε έναν εγκέφαλο με έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή. Ενώ όμως ένας υπολογιστής βγαίνει από το εργοστάσιο με ενσωματωμένα κυκλώματα, τα οποία μένουν απαράλλακτα για το υπόλοιπο της ζωής του, ένας εγκέφαλος δεν μένει ποτέ ο ίδιος, αφού οι καθημερινές εμπειρίες τον αλλάζουν διαρκώς. Η έννοια της πλαστικότητας του εγκεφάλου, που αποδείχθηκε και πειραματικά στα τέλη του 20ού αιώνα, έχει ξεκινήσει να θερμαίνει τις άλλοτε ψυχρές σχέσεις ανάμεσα στις νευροεπιστήμες και την ψυχανάλυση.

Περισσότερα

Μάνος Δανέζης – Το χάσμα μεταξύ Ελληνικού και Ευρωπαϊκού Πολιτισμού 

1656378_239985126192579_720192147441271322_nΗ σύγκρουση δύο διαφορετικών Πολιτισμών

Η Πολιτισμική κατάρρευση

Ο Δυτικός Πολιτισμός διέρχεται μια περίοδο δραματικά αυξανόμενης κοινωνικής κρίσης, η οποία συν τω χρόνω αποσαρθρώνει τις παγκόσμιες κοινωνικές δομές.

Περισσότερα

Η “Φυσική επιλογή” στην κοινωνία

04-04-velikaΚατά την περίοδο της καπιταλιστικής άνθησης του δεύτερου μισού του 19ου αι. γινόταν ολοένα και πιο φανερό ότι οι καπιταλιστές βιομήχανοι θα μπορούσαν να γίνουν πιο πλούσιοι απ’ ό,τι ήταν, μια νέα τάξη ευγενών, ακόμα και βασιλιάδων.

Περισσότερα

Τι είναι επιστήμη; 23 μοναδικά παραθέματα

mindreaderΗ επιστήμη είναι μια τόσο ευρεία δραστηριότητα ώστε η περιγραφή της δεν είναι πλήρης. Σε μια απόπειρα να γεμίσουμε κάποια από τα κενά, δίνουμε έναν κατάλογο με παραθέματα σχετικά με την επιστήμη.

Περισσότερα

Richard Dawkins – Οικογενειακός προγραμματισμός

familyΘα φροντίσω αυτό το παιδί ή θα φέρω στον κόσμο ένα νέο; πόσα παιδιά πρέπει να κάνουμε; Αυτές κι άλλες παρόμοιες ερωτήσεις σχετικά με την ποσοτική εξέταση του μεγέθους της οικογένειας προσπαθεί ν απαντήσει παρακάτω ο Richard Dawkins

Περισσότερα

Μα τι είναι αυτά τα “βαρυτικά κύματα” που ακούμε από χτες; Η εξήγησή τους σ ένα θαυμάσιο κόμικ

Einstein_surfing_on_his_gravitational_waves
Μετά από 19 χρόνια ερευνών, η επιστημονική κοινότητα ανακοίνωσε χτες την ανακάλυψη των βαρυτικών κυμάτων. Τι ακριβώς είναι όμως αυτά; Η ιστοσελίδα phdcomics δημιούργησε ένα θαυμάσιο κόμικ με την εκλαϊκευμένη επεξήγηση που χρειαζόμασταν εμείς οι μη ειδικοί. Αυτή είναι η απόδοσή του στα Ελληνικά

Περισσότερα

Οι 8 πιο όμορφες εξισώσεις στην ιστορία των μαθηματικών

maths

Για κάποιους αποτελούν πραγματικό εφιάλτη. Για κάποιους άλλους, τα μαθηματικά εμφανίζουν κάτι ονειρικό. Υπάρχει πολλή ομορφιά στις μαθηματικές εξισώσεις. Αντιπροσωπεύουν τους κανόνες που διέπουν το σύμπαν και τα πάντα μέσα σε αυτό.
Περισσότερα

O Ήρων ο Αλεξανδρεύς κι η πρώτη ατμομηχανή του κόσμου

HERO_STEAM_TURBINE

Σήμερα πλέον είναι γνωστό ότι ο τελευταίος από τους μεγάλους αρχαίους Έλληνες επιστήμονες είχε προηγηθεί του Μπόιλ όσο και του Μαριότ. Ήταν ο Ήρων ο Αλεξανδρεύς

Περισσότερα

Ο Αλ-Ράζι και το μυστικό των μυστικών

razhi…οι άραβες αλχημιστές δεν έπαψαν να ενδιαφέρονται για την αναζήτηση του χρυσού. Η αναζήτηση αυτή έμελλε να εμπνεύσει το δεύτερο μεγάλο αλχημιστή του αραβικού κόσμου, τον Αλ-Ράζι (τον γνωστό αργότερα στην Ευρώπη ως Ραζή).

Περισσότερα

Γιατί πιστεύουμε ό,τι πιστεύουμε

KEY_BIRDSΗ πίστη είναι καθοριστική όχι μόνο για τη θρησκεία αλλά και για την επιστήμη. Σπάνια όμως σκεφτόμαστε πόσο παράξενη είναι. Διαβάστε επάνω σε τι είναι πραγματικά χτισμένες οι βασικές αξίες σας

Περισσότερα

Το Θεώρημα του Bayes και το τεστ που εξαπατάει τους πάντες

bayes_0

Είναι ένας από τους πιο απλούς τύπους που θα μάθει ένας μαθηματικός. Κι όμως, οι συνέπειες του είναι αμέτρητες. Ικανές να σε κάνουν να απορείς πώς μπορεί κάτι τόσο απλό να ταρακουνήσει συθέμελα την επιστήμη.
Περισσότερα

Γ. Γραμματικάκης – Η εξωγήινη μας μοναξιά

girlearth

Τη ζωή στη Γη ο άνθρωπος ελάχιστα την σέβεται, η ζωή όμως σε άλλους κόσμους διεγείρει το ενδιαφέρον και τη φαντασία του. Σχεδόν δεν αμφιβάλλει για την ύπαρξή της, παρακολουθεί με αγωνία τις προσπάθειες της επιστήμης να την εντοπίσει, γοητεύεται από διηγήσεις «αυτοπτών» μαρτύρων αλλά και δημοφιλείς ταινίες ή βιβλία που μιλούν για εξωγήινους. Περισσότερα

Δ.Σιμόπουλος – Γιατί υπάρχει η νύχτα;

Center_of_the_Milky_Way_GalaxyΑν κι έχουμε απαντήσει στο ερώτημα πριν 4 χρόνια (συγκεκριμένα στο άρθρο μας “Γιατί ο ουρανός είναι σκοτεινός την νύχτα;“) πάντα απολαμβάνουμε την γλαφυρότητα με την οποία ο κ.Σιμόπουλος αναλύει τα επιστημονικά θέματα. Ας τον απολαύσουμε:

Πριν από μερικές ημέρες, εκμεταλλευόμενος τις ήπιες και καθάριες νύχτες αυτής της εποχής, θέλησα να δείξω στη μεγάλη μου εγγονή ορισμένους εύκολα αναγνωρίσιμους αστερισμούς του Βορρά. Κι εκεί που όλα πήγαιναν μια χαρά, μου «πετάει» μια πραγματική «καραμπόλα»! «Δεν μου λες, παππού», μου είπε, «γιατί τη νύχτα ο ουρανός είναι σκοτεινός;». Περισσότερα

Stephen Hawking – Ο κόσμος μιας ιδιοφυΐας

stephen-hawking

 Την ημέρα που πέθανε ο Γαλιλαίος

ΣΕ ΚΑΠΟΙΟ ΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟ κοντά στο κέντρο του Καίμπριτζ, δώδεκα νέοι, άντρες και γυναίκες, κάθονται γύρω από ένα μεγάλο τραπέζι στρωμένο με λινό τραπεζομάντιλο, πιάτα, ποτήρια και μαχαιροπίρουνα.

Περισσότερα

Πρόσφυγες- νομοθετικό καθεστώς

prosfyges

«Τα μεγάλα γεγονότα της ιστορίας συχνά οφείλονται σε υλικές αλλαγές, στην αύξηση του πληθυσμού και σε άλλα θεμελιώδη οικονομικά αίτια, τα οποία, λόγω του βαθμιαίου χαρακτήρα τους διαφεύγουν της προσοχής των παρατηρητών της εποχής, αποδίδονται στις ανοησίες των ηγετών των κρατών ή στον φανατισμό των άθεων».

Αυτή η φράση του John Maynard Keynes, Περισσότερα

Νανόπουλος: Η τηλεμεταφορά θα είναι γεγονός, ήδη το κάνουν

star_trek

Τελικά οι ταινίες επιστημονικής φαντασίας φαίνεται πως δεν απέχουν πολύ από την πραγματικότητα και από τις δυνατότητες της τεχνολογίας. Ο διακεκριμένος διεθνώς Ελληνας φυσικός Δημήτρης Νανόπουλος περιγράφει σκηνές από το μέλλον.
Περισσότερα

Γιατί οι έξυπνοι άνθρωποι πιστεύουν ανοησίες;

brr-thumb-large

Κάθομαι που λες σε μια παρέα και τους ακούω σιωπηλός να κουτσομπολεύουν ένα ζευγάρι που έχει προβλήματα (δεν στο παίζω υπεράνω…και εγώ θα σχολίαζα αλλά δυστυχώς δεν γνώριζα το ζευγάρι για το οποίο μιλούσαν). Κάποια στιγμή μία από τις κοπέλες με θυμό μας λέει «Εγώ που είμαι απόλυτα λογικός άνθρωπος βρίσκω αυτή τη συμπεριφορά του ζευγαριού απαράδεκτη». Έπειτα από μερικά λεπτά η συζήτηση αυτή τελειώνει και η ίδια κοπέλα ξεκινά να μιλά για ζώδια (facepalm).
Περισσότερα