Κατηγορία -Επιστήμη

Επιστήμη

Ο Αριστοτέλης κι η θεμελίωση της βιολογίας

Καθώς ο Αριστοτέλης περιπλανιόταν στον μεγάλο ζωολογικό του κήπο, πείστηκε ότι η άπειρη ποικιλομορφία της ζωής μπορεί να ενταχθεί σε μια συνεχή σειρά στην οποία κάθε κρίκος δεν θα διαφέρει παρά ελάχιστα από τον διπλανό του.

Περισσότερα




Γιάννης Μανέτας – Μήπως διανύουμε την έκτη παγκόσμια μαζική εξαφάνιση;

Για να αποφύγουμε τις παρεξηγήσεις, ας ορίσουμε τι εννοούμε παγκόσμια μαζική εξαφάνιση. Έχουμε ήδη μάθει ότι τα είδη εμφανίζονται, παραμένουν για ένα μικρότερο ή μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και μετά εξαφανίζονται. Έρχονται, βλέπουν και απέρχονται.

Περισσότερα




E.O Wilson – Υπάρχει τελικά ελεύθερη βούληση;

… η ανάγκη των ανθρώπων για μυθοπλασία (confabulation). Ο νους μας αποτελείται από αφηγήσεις ιστοριών. Σε κάθε στιγμή του παρόντος, μια πλημμύρα από πληροφορίες για τον πραγματικό κόσμο γεμίζει τις αισθήσεις μας.

Περισσότερα




Γιατί κανένας άντρας δεν είναι ποτέ «αρκετός» για την κόρη μας;

«Αυτός δεν κάνει για σένα»: Είναι μια φράση που πολλές από εμάς έχουμε ακούσει από τους γονείς μας, κι ενδέχεται να την πούμε και οι ίδιες στις κόρες μας, όταν έρθει εκείνη η ώρα! Ομολογουμένως, πρόκειται για το πιο συνηθισμένο σενάριο που διαδραματίζεται στις περισσότερες οικογένειες, η κόρη να θεωρεί υπέροχο το σύντροφό της, αλλά οι γονείς της να αρνούνται να τον εγκρίνουν.
Περισσότερα




Yuval Noah Harari – Ένα ζώο χωρίς ιδιαίτερη σημασία

Πριν από περίπου 13,5 δισεκατομμύρια χρόνια, σε ένα γεγονός που είναι γνωστό ως η Μεγάλη Έκρηξη, γεννήθηκαν η ύλη, η ενέργεια, ο χρόνος και ο χώρος. Η ιστορία αυτών των θεμελιωδών χαρακτηριστικών του σύμπαντος ονομάζεται Φυσική.

Περισσότερα




Γιατί δεν κάνουμε παρέα με τους φίλους μας από το δημοτικό;

Σίγουρα, όλοι έχουμε να διηγηθούμε μια ιστορία από τα παιδικά μας χρόνια, τότε που πηγαίναμε δημοτικό και καθόμασταν στο ίδιο θρανίο με τη Χριστιάνα ή τον Ηλία. Σε όλο το δημοτικό ήμασταν φίλοι, συμμαθητές και συνοδοιπόροι. Τι έγινε μετά και η φιλία χάθηκε;
Περισσότερα




Matt Ridley – H Ορθολογική αισιοδοξία και τα μυαλά που ζευγαρώνουν

Το να ισχυρίζεται κανείς ότι η φύση του ανθρώπου δεν έχει αλλάξει, αλλά ο ανθρώπινος πολιτισµός έχει, δεν σηµαίνει πως απορρίπτει την εξέλιξη – ακριβώς το αντίθετο.

Περισσότερα




Η αέναα εξελισσόμενη φύση μας

Πώς προέκυψε εξελικτικά η ευπροσάρμοστη στο οικολογικό περιβάλλον και ευέλικτη στις κοινωνικές αλλαγές «φύση» των ανθρώπων, οι «αρετές» της οποίας εκδηλώνονται με τη μοναδική, σε όλο το ζωικό βασίλειο, δημιουργικότητα και καταστροφικότητα του είδους μας;

Περισσότερα

Ενισχυμένη μνήμη: μπορούμε να θυμόμαστε τα πάντα;

Κατά πόσο είναι δυνατή η διέγερση ή και η ενίσχυση της ανθρώπινης μνήμης; Θα μπορούσαμε ποτέ όλοι οι κοινοί θνητοί να αποκτήσουμε τις εξαιρετικές μνημονικές ικανότητες που φέρεται πως είχαν ο Δάντης, ο Μότσαρτ ή ο Αϊνστάιν; Πάντως σίγουρα θα το θέλαμε. Τουλάχιστον οι περισσότεροι, συμπεριλαμβανομένων, μάλιστα, και των ειδικών.

Περισσότερα

Λογική σκέψη και επίλυση προβλημάτων

Ζούμε σε έναν αβέβαιο κόσμο, όπου ελάχιστες είναι οι καταστάσεις ή οι περιπτώσεις για τις οποίες μπορούμε να εκφράσουμε μία γνώμη με απόλυτη βεβαιότητα, λόγω της πολυπλοκότητας, πολυμορφικότητας και ρευστότητας της γνώσης και της πληροφορίας που λαμβάνουμε από το περιβάλλον, οι οποίες πλαισιώνονται από πληθώρα παραδοχών και υποθέσεων.

Περισσότερα

Ο κακός φωτισμός αλλάζει τη δομή του εγκεφάλου

Η παραμονή για πολλές ώρες σε χώρους – είτε στο γραφείο είτε στο σπίτι – με λίγο και κακό φωτισμό μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγές στη δομή του εγκεφάλου με αρνητική επίδραση στη μνήμη και στη μάθηση, σύμφωνα με μια νέα εντυπωσιακή μελέτη νευροεπιστημόνων του Πολιτειακού Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Hippocampus». Περισσότερα

Έρευνα: Το φύλο δεν είναι κοινωνικό κατασκεύασμα

Όταν η συνάδελφος μου Κορίν Πούρτιλ έκανε δώρο στην αγαπημένη κόρη της ένα σετ μηχανικών εργαλείων, έβαλε τα γέλια διότι το τότε τριών ετών κορίτσι χρησιμοποίησε ένα εργαλείο ως βούρτσα μαλλιών. Παρά τις προσπάθειες της Κορίν να παρέχει μια ουδέτερη προς το φύλο του παιδιού διαπαιδαγώγηση, η κόρη της φαίνεται να απολάμβανε κάποια παραδοσιακά γυναικεία παιχνίδια. Ερευνα που δημοσιεύθηκε το Νοέμβριο του 2017 αποκάλυπτε πως τέτοιου είδους γυναικείες προτιμήσεις δεν είναι απλά αποτέλεσμα των κοινωνικών πιέσεων που αφορούν το φύλο.
Περισσότερα

O επικούρειος φιλόσοφος Φιλόδημος και οι πάπυροι του Ερκολάνο

Η ανασκαφή στα μέσα του 18ου αιώνα στο σημερινό Ερκολάνο είναι μια από τις μεγαλύτερες ανακαλύψεις έργων από την αρχαιότητα Περισσότερα

Για πρώτη φορά ύστερα από 152 χρόνια: Ολική έκλειψη υπερ-Σελήνης

Ενα σύνθετο φαινόμενο που έχει να συμβεί από το 1866: Η πρώτη φάση του θα ξεκινήσει την Τρίτη 30 Ιανουαρίου και θα κορυφωθεί την Τετάρτη 31 Ιανουαρίου, προκαλώντας ένα μοναδικό θέαμα στον ουρανό. Αλλά και στερώντας από τον Φεβρουάριο μια Πανσέληνο

Περισσότερα

Pankaj Mehta – Ενάντια στο βιολογικό ντετερμινισμό

Συχνά τίτλοι εφημερίδων αλλά και περιοδικών εκλαϊκευμένης επιστήμης πανηγυρίζουν για την ανακάλυψη του γονιδίου της ευφυίας, της απιστίας, της τάσης προς κλοπή, την ανακάλυψη της γενετικής βάση των πολιτικών μας επιλογών αλλά και των καταναλωτικών μας προτύπων. Αν και με τα χρόνια η συγκεκριμένη διαδικασία γίνεται ολοένα και πιο εκλεπτυσμένη, σε μεγάλο βαθμό η αντίληψη που διαμορφώνει την τάση και οδηγεί τις εξελίξεις στη σύγχρονη έρευνα παραμένει αυτή της αναγωγής πολύπλοκων κοινωνικών γνωρισμάτων σε συγκεκριμένες γενετικές αλλαγές.

Περισσότερα

To σύμπαν του Αϊνστάιν

Η θεωρία του Νεύτωνα για τη βαρύτητα χρησιμοποιείται ευρέως ακόμη και σήμερα, προκειμένου να υπολογιστούν σχεδόν τα πάντα: από την πτήση μιας μπάλας του τένις μέχρι τις δυνάμεις που ασκούνται σε μια κρεμαστή γέφυρα, από την ταλάντωση ενός εκκρεμούς μέχρι την τροχιά ενός βλήματος. Ο τύπος του Νεύτωνα παραμένει εξαιρετικά ακριβής όταν εφαρμοστεί σε φαινόμενα που συμβαίνουν εντός του βασιλείου της γήινης βαρύτητας, όπου οι δυνάμεις είναι συγκριτικά ασθενείς.

Περισσότερα

Leonard Mlodinow – Τα βήματα του μεθυσμένου. Παρατηρώντας µέσα από τον φακό της τυχαιότητας

Με θυμάμαι έφηβο να παρατηρώ την κίτρινη φλόγα των κεριών του Σαββάτου∗ να χορεύει ακανόνιστα πάνω από τους κυλίνδρους λευκής παραφίνης που τα τροφοδοτούσαν.

Περισσότερα

Γιατί οι φτωχοί είναι σοφότεροι από τους πλούσιους

Όσοι ανήκουν στις χαμηλότερες κοινωνικές τάξεις, παίρνουν μεγαλύτερη βαθμολογία όσον αφορά τη σοφία τους, σε σχέση με τους ανθρώπους των ανώτερων τάξεων, σύμφωνα με μια νέα καναδική επιστημονική έρευνα. Σύμφωνα με τους ερευνητές, ένα μέλος της εργατικής τάξης είναι πιο σοφό από ένα της ανώτερης μεσαίας τάξης.
Περισσότερα

Selfitis ή Σελφίτιδα: Και επίσημα ψυχική διαταραχή

Αν είστε από τα άτομα που λατρεύουν τις selfies και ο φάκελος φωτογραφιών του κινητού σας αποτελείται κατά κύριο λόγο από δεκάδες, εκατοντάδες λήψεις του εαυτού σας (μόνου ή και μαζί με άλλους) που έχετε τραβήξει οι ίδιοι, τότε καλό θα ήταν να διαβάσετε το ακόλουθο κείμενο καθώς μάλλον πάσχετε από την νέα ψυχολογική ασθένεια της εποχής μας: τη Σελφίτιδα. 
Περισσότερα

Ντενί Γκετζ – Ο Ερατοσθένης κι η μέτρηση του Νείλου

Οι κήποι του Μουσείου ήταν ένα από τα πιο ευχάριστα μέρη της πόλης· εναλλάσσονταν με τις αυλές, ζωσμένοι από δροσερές στοές με περίκομψες κιονοστοιχίες. Ο Θεόφραστος ακολούθησε τον Ερατοσθένη. Η υποδοχή του σχεδίου του τον είχε προβληματίσει.

Περισσότερα

Carl Sagan – Επιστήμονας ή rockstar; Και τα δύο!

Σαν σήμερα, 20 Δεκεμβρίου 1996, έφυγε από τη ζωή ο Καρλ Σέιγκαν.

“Μην ακολουθήσετε τον δρόμο της επιστήμης αν θέλετε φήμη, χρήμα και δόξα – γίνετε καλύτερα ρόκσταρ, ηθοποιοί ή τραγουδιστές” . 

Περισσότερα

Λ. Ζούρος – Δεν γεννιόμαστε με ίσες δυνατότητες, πολύ περισσότερο δεν γεννιόμαστε με απεριόριστες δυνατότητες.

Διαφορετικότητα. Ένας νόμος της φύσης

Πράγματα απλά και γνωστά. Όμως ενώ όλοι μας παραδεχόμαστε ότι δεν γεννιόμαστε με τις ίδιες «προδιαγραφές» για το μπάσκετ ή την άρση βαρών, μας είναι δύσκολο να παραδεχτούμε το ίδιο γι’ αυτό που ονομάζουμε «χαρακτήρα», π.χ. την εφευρετικότητα, την υπομονή, την υπευθυνότητα. Γι’ αυτά θέλουμε να γεννιόμαστε όλοι ίσοι και ολόιδιοι.

Περισσότερα

Χακάροντας την ευτυχία: 13 επιστημονικοί τρόποι για να νιώθετε ωραία σχεδόν όλη την ώρα

Είμαστε τυχεροί που ζούμε σε μια εποχή όπου ο εγκέφαλος μας κατανοείται καλύτερα συνεχώς. Μπορείτε να μάθετε πώς να αισθάνεστε καλύτερα ενεργοποιώντας τις χημικές ουσίες της χαράς με διαφορετικούς τρόπους. Κανείς δεν μπορεί να το κάνει αυτό για εσάς και δεν μπορείτε να το κάνετε για κάποιον άλλον. Αυτό το κεφάλαιο περιγράφει ειδικές προτάσεις για νέους δρόμους προς την ευτυχία με την αύξηση της ντοπαμίνης, της ενδορφίνης, της οξυτοκίνης και της σεροτονίνης.
Περισσότερα

Ρίτσαρντ Ντόκινς –  Tα γονίδια είναι άκρως συνεργατικά … για τον εαυτό τους.

Ο εγωιστικός συνεργάτης

Η αναζήτηση… και όχι κάποια προσδοκία ωφέλειας από τις ανακαλύψεις της, είναι η πρώτη αρχή που ωθεί την ανθρωπότητα στην μελέτη της Φιλοσοφίας, της επιστήμης που φιλοδοξεί να αποκαλύψει τις απόκρυφες σχέσεις που συνδυάζουν τις διάφορες εκφάνσεις της φύσεως. Άνταμ Σμιθ , “The History of Astronomy” (1795) Περισσότερα