Κατηγορία -Επιστήμη

Επιστήμη

Edward Wilson –  Το νόημα της ανθρώπινης ύπαρξης

Όσο προχωρά η καταγραφή των ειδών, καινούργια συνεχή βιοποικιλότητας χαρτογραφούνται, καθώς και η μοναδική βιολογία κάθε είδους και η μακρά, περίπλοκη εξελικτική διαδικασία που τη δημιούργησε. Μέρος του τελικού προϊόντος είναι η βαθμίδωση των σωματικών διαστάσεων κατά δέκα τάξεις μεγέθους. Εκτείνεται από τη γαλάζια φάλαινα και τον αφρικανικό ελέφαντα μέχρι τα υπεράφθονα φωτοσυνθετικά βακτήρια και τα πτωματοφάγα πικόζωα της θάλασσας, τα οποία είναι τόσο μικρά που δεν μπορούμε να τα μελετήσουμε με τα συνήθη οπτικά μικροσκόπια.

Περισσότερα




«Δολοφόνος» στο πίσω κάθισμα!

Πιστεύετε ότι η ζώνη ασφαλείας στις πίσω θέσεις δεν είναι υποχρεωτική; Νομίζετε ότι το πίσω κάθισμα είναι ασφαλές και χωρίς αυτήν; Ήρθε η ώρα να επιστρέψετε στην πραγματικότητα με ένα απλό μάθημα φυσικής.

Περισσότερα




Ο μυστηριώδης κόσμος της στατιστικής…

«Χρησιμοποιεί τη στατιστική όπως ένας μεθυσμένος που αγκαλιάζει τον φανοστάτη για να στηριχτεί, παρά για να δει το μέρος που πέφτει το φως». —Άντριου Λανγκ

Περισσότερα




Μοναδικής ποιότητας εύρημα σε Μυκηναϊκό τάφο με χαρακτηριστικά σχεδόν αόρατα στο γυμνό μάτι

Ένας ασύλητος, λακκοειδής τάφος ανακαλύφθηκε το Μάιο του 2015, από διεθνή ομάδα αρχαιολόγων, πλησίον του μυκηναϊκού ανακτόρου του Νέστορος, στον Άνω Εγκλιανό, στη Χώρα του Δήμου Πύλου-Νέστορος, με πλούσια ευρήματα όπως χρυσά δαχτυλίδια και κύπελλα, ένα χάλκινο σπαθί με επιχρυσωμένη λαβή από ελεφαντόδοντο κτλ. Ένα μικροσκοπικό εύρημα όμως, έμεινε στα «αζήτητα» για σχεδόν δύο χρόνια, μέχρι που οι αρχαιολόγοι αποφάσισαν να ασχοληθούν μαζί του, ανακαλύπτοντας μια μοναδική σφραγίδα σκαλισμένη σε αχάτη.

Περισσότερα




Επιβιώνοντας στην εποχή του λαϊκισμού και της «μετά-αλήθειας»

Από το Κόμμα της Ελευθερίας της Αυστρίας, ως τον πρόεδρο Rodrigo Duterte (γνωστός και ως «Ο Τιμωρός») στις Φιλιππίνες, το Brexit και φυσικά τον Trump στις ΗΠΑ, ο λαϊκισμός φαίνεται να περνά σε νέα επίπεδα. Δεν είναι περίεργο που ένας δημοσιογράφος της Washington Post έγραψε: «Αν έπρεπε να συνοψίσω το 2016 σε μία λέξη, θα επέλεγα τη λέξη  λαϊκισμός». Το λεξικό της Οξφόρδης ανακήρυξε τη λέξη «μετα-αλήθεια»(post-truth) ως λέξη της χρονιάς για το 2016.

Περισσότερα




Αν αυτό το βρίσκεις αστείο, τότε μάλλον είσαι πιο ευφυής από τον μέσο άνθρωπο

Αν απολαμβάνεις τη γελοιογραφία στην κύρια φωτογραφία του άρθρου, αυτό σημαίνει ότι μάλλον είσαι πιο ευφυής από τον μέσο άνθρωπο.
Περισσότερα







Νίκος Δήμου – Επιστήμης, μάρτυρος

Γράφοντας για επιστήμη και τεχνολογία είναι βασικό να ξεκαθαρίσει κανείς τι είναι επιστήμη και τι όχι. Πράγμα που προϋποθέτει πως θα διατυπώσει έναν ορισμό και θα καθορίσει τα κριτήρια της διάκρισης ανάμεσα σε επιστήμη και μη επιστήμη.

Περισσότερα

Νιώθουμε μεγαλύτερη χαρά με τα τοπία παρά με τα πράγματα

Φανταστείτε ότι βρίσκεστε στις τοποθεσίες των παρακάτω φωτογραφιών και σίγουρα θα συμφωνήσετε με μια νέα βρετανική επιστημονική έρευνα που αναφέρει ότι οι άνθρωποι νιώθουν πιο έντονα συναισθήματα ικανοποίησης και χαράς με τις τοποθεσίες από ό,τι με τα πράγματα.
Περισσότερα

Yuval Noah Harari – Στην ιστορία δεν υπάρχει δικαιοσύνη

Η κατανόηση της ανθρώπινης ιστορίας κατά τις χιλιετίες που ακολούθησαν την Αγροτική Επανάσταση καταλήγει σε ένα και μοναδικό ερώτημα: πώς μπόρεσαν οι άνθρωποι να οργανωθούν σε μαζικά δίκτυα συνεργασίας, αφού δεν διέθεταν τα απαραίτητα βιολογικά ένστικτα για τη συντήρηση τέτοιων δικτύων;

Περισσότερα

Ένα θεώρημα για την υποστασιακή πλάνη του δικαστή και δυο πορίσματα σχετικά με τις δύο πλευρές της δικαστικής έδρας

«Λέοντός τις κυνηγός ίχνη επεζήτει• δρυτόμον δε ερωτήσας ει είδεν ίχνη λέοντος και πού κοιτάζει, έφη• “Και αυτόν τον λέοντά σοι ήδη δείξω”. Ο δε ωχριάσας εκ του φόβου και τους οδόντας συγκρούων είπεν• “Ίχνη μόνα ζητώ, ουχί αυτόν τον λέοντα”» Αισώπου, δειλός κυνηγός και δρυτόμος

Περισσότερα

Αρουραίος – Ο νέος καλύτερος φίλος του ανθρώπου

Εκτός από τους πολικούς πάγους, το μόνο μέρος στον κόσμο όπου δεν θα βρείτε καφέ αρουραίους (Rattus norvegicus) είναι η επαρχία Αλμπέρτα στον Καναδά. Ξεκινώντας από την πατρίδα του τη Μογγολία, ο καφέ αρουραίος ακολούθησε τον άνθρωπο στην πορεία της δημιουργίας πόλεων στις στέπες, και τελικά πέρασε στην απέναντι όχθη του Βόλγα, και, από εκεί, στη Δυτική Ευρώπη, το 1727.

Περισσότερα

Τα αναπάντεχα μαθηματικά πίσω από την “Έναστρη νύχτα” του Van Gogh

Η Έναστρη Νύχτα είναι ένας από τους πιο διάσημους ζωγραφικούς πίνακες του Ολλανδού μετα-ιμπρεσιονιστή ζωγράφου Βίνσεντ βαν Γκογκ. Απεικονίζει τη θέα από το δυτικό παράθυρο του δωματίου του, στο άσυλο Σεν Ρεμί ντε Προβάνς, μόλις πριν την ανατολή του ηλίου, τον Ιούνιο του 1889.

Περισσότερα

Γιατί είναι η γλωσσολογία τέτοιος μαγνήτης για κάθε πικραμένο και ψεκασμένο;

Τι ωραία που ήταν στις μέρες τής μη εμπειρικής γλωσσολογίας! Στην προ-επιστημονική εποχή μπορεί να έλεγε ο καθένας ό,τι ήθελε, αλλά πόσο διασκεδαστικό είναι αλήθεια να τα αναπολούμε εμείς σήμερα όλα αυτά …

Περισσότερα

Φρανς ντε Βάαλ – Άνθρωπος: αλτρουιστής ή υποκριτής;

Θα πρέπει να τρίζουν τα κόκαλα του Δαρβίνου, διότι ο υποτιθέμενος«δαρβινικός κόσμος» απέχει παρασάγγες από αυτό που ο ίδιος οραματίστηκε. Από αυτές τις δηλώσεις απουσιάζει η παραμικρή ένδειξη για τον τρόπο να αρνηθούμε τα γονίδια μας, τα οποία, οι ίδιοι συγγραφείς, άλλες φορές, τα έχουν περιγράφει ως παντοδύναμα.

Περισσότερα

Μας ψεκάζουν; Ένας ειδικός απομυθοποιεί τη θεωρία συνωμοσίας

Είναι αλήθεια ότι μας ψεκάζουν; Αυτό φαίνεται να πιστεύουν σχεδόν 3 στους 10 συμπολίτες μας. Αν και τα πειστήρια τους που υποστηρίζουν αυτή τη θεωρία συνωμοσίας είναι κενά περιεχομένου, αποφασίσαμε να απευθυνθούμε σε έναν άνθρωπο που γνωρίζει την αεροπορική τεχνολογία όσο λίγοι. Πρόκειται για τον διερευνητή αεροπορικών ατυχημάτων, αεροναυπηγό και εκδότη και διευθυντή του περιοδικού «Πτήση & Διάστημα«, Φαίδωνα Καραϊωσηφίδη.

Περισσότερα

Oliver Sacks – H Τυφλή Γλύπτρια του St. Benedict. Το επίτευγμα των χεριών.

Όταν η Μανταλένα Τζ. μπήκε στο Νοσοκομείο St. Benedict κοντά στην πόλη της Νέας Υόρκης, το 1980, ήταν εξήντα χρονών. Ήταν τυφλή εκ γενετής και έπασχε από παιδική εγκεφαλική παράλυση. Τη φροντίδα της είχε αναλάβει η οικογένειά της στο σπίτι από τότε που θυμόταν τον εαυτό της.

Περισσότερα

Frans De Waal – Τι είναι η ενσυναίσθηση;

Τα κοινωνικά ζώα έχουν ανάγκη να συντονίζουν ενέργεια και κίνηση, να αποκρίνονται στον κίνδυνο σε συλλογικό επίπεδο, να επικοινωνούν για τροφή και νερό και να βοηθούν όσους έχουν ανάγκη.

Περισσότερα

Edward Wilson – Η τεράστια σημασία των ανθρωπιστικών σπουδών

Ίσως σας φαίνεται παράξενο για έναν βιολόγο που καθοδηγείται αυστηρά από τα δεδομένα, αλλά πιστεύω ότι οι εξωγήινοι τους οποίους έχει δημιουργήσει η μυθοπλασία της επιστημονικής φαντασίας είναι πολύ χρήσιμοι από μια σημαντική σκοπιά: βοηθούν να στοχαστούμε καλύτερα τη δική μας κατάσταση. Περισσότερα

Γιγάντια χελώνα – Ένα πελώριο, αργοκίνητο κελάρι

Το 2006, ο Αντβαίτια, μια γιγάντια χελώνα της Αλντάμπρας (Geochelone gigantea), η οποία είχε διατελέσει αγαπημένο κατοικίδιο του θρυλικού Ρόμπερτ Κλάιβ των Ινδιών, πέθανε στον ζωολογικό κήπο της Καλκούτας σε ηλικία 255 ετών. Ήταν, απ’ όσο γνωρίζουμε, το γηραιότερο ζώο του πλανήτη· σκεφτείτε ότι η ζωή του ξεκίνησε πριν από τον Μότσαρτ και τη Γαλλική Επανάσταση και τελείωσε με μια ανακοίνωση από το CNN.

Περισσότερα

Yuval Noah Harari – Το βέλος της ιστορίας

Μετά την αγροτική Επανάσταση, οι ανθρώπινες κοινωνίες άρχισαν να γίνονται, όλο και μεγαλύτερες και πιο σύνθετες, ενώ οι φαντασιακές κατασκευές που συντηρούσαν την κοινωνική τάξη γίνονταν πιο πολύπλοκες.

Περισσότερα

Yuval Noah Harari – Τι εξηγεί την άνοδο των ανθρώπων;

Σουμέριοι λογιστές, Φοίνικες έμποροι κι Έλληνες γλεντζέδες – Η επινόηση της γραφής

ἔπεα πτερόεντα

Verba volant, scripta manent (Τα λόγια πετάνε, τα γραπτά μένουν)

Qui scribit, bis legit. (Όποιος γράφει, διαβάζει δυο φορές.)

Περισσότερα

Ποιος έχει δίκιο για το μέλλον της ανθρωπότητας; Στίβεν Χώκινγκ ή Ελον Μασκ;

Από τις πρώτες σελίδες του έργου του με τίτλο «Μια σύντομη ιστορία του χρόνου» (A Brief History of Time, 1988) ο κορυφαίος θεωρητικός φυσικός  Στίβεν Χόκινγκ έγραφε: «Είναι σίγουρο ότι στο παρελθόν η νοημοσύνη και η επιστημονική ανακάλυψη προσέδωσαν ένα πλεονέκτημα στην επιβίωση μας. Δεν είναι τόσο σαφές κατά πόσο αυτό συμβαίνει ακόμη: Οι επιστημονικές ανακαλύψεις μας μπορεί να μας καταστρέψουν όλους και ακόμη και αν δεν το κάνουν, μια πλήρης ενοποιημένη θεωρία μπορεί να μην επιφέρει μεγάλη διαφορά στις πιθανότητες επιβίωσης μας».
Περισσότερα

Δ. Σιμόπουλος – Το αφήλιο της γης

Αυτή τη στιγμή η Γη μας τρέχει με 28 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο, κι εμείς τον χαβά μας! Όσο κι αν φαίνεται παράξενο μεθαύριο στις 4 Ιουλίου η Γη μας θα βρίσκεται αρκετά εκατομμύρια χιλιόμετρα πιο μακριά από τον Ήλιο απ’ ότι τον Ιανουάριο (για το 2017 η διαφορά αυτή είναι 5.002.777 χλμ.)! Κι αυτό γιατί η τροχιά της Γης γύρω από τον Ήλιο δεν είναι ένας τέλειος κύκλος αλλά μία έλλειψη.

Περισσότερα

Ο αλγόριθμος του Επίκουρου για να ξεχωρίζετε τις ψευδείς ειδήσεις

Δε γνωρίζω τι θα έκανε σήμερα αν ζούσε ο Επίκουρος. Μπορεί να ήταν διαχειριστής σ έναν μυθοκτονικό ιστότοπο ή οι μαθητές του στον Κήπο να ήταν ολημερίς μ ένα tablet στο χέρι και να κατέρριπταν- σύμφωνα με τις οδηγίες του- το πλήθος από τις ανοησίες που βλέπουμε στο διαδίκτυο. Όπως και να χει, σίγουρα, ο δυτικός πολιτισμός και η επιστήμη γενικότερα του οφείλουν τα μέγιστα (έστω κι αν δεν το ξέρουν), κι ευτυχώς για μας, έχει αφήσει παρακαταθήκη τα όπλα για ν αντιμετωπίσουμε τον ανορθολογισμό και την ανοησία που μας περιβάλλει.

Περισσότερα

Αντουάν Λοράν Λαβουαζιέ – Ο άδικος θάνατος ενός λαμπρού μυαλού

ΚΑΘΕ ΦΟΡΑ ΠΟΥ ΜΕΣΑ σε μια τάξη οποιοσδήποτε σχολείου της υφηλίου ένας μαθητής μπροστά στον καθηγητή της Χημείας λέει την περίφημη αρχή της διατήρησης της μάζας, «στη φύση τίποτα δε δημιουργείται εκ του μηδενός, τίποτα δεν καταστρέφεται, όλα μεταβάλλονται», πρέπει να του έρχεται στο μυαλό ένας από τους λαμπρότερους επιστήμονες που πέρασαν ποτέ, ο Αντουάν Λοράν Λαβουαζιέ. Έχει μείνει γνωστός ως πατέρας της χημείας, για τις εξαιρετικές του ανακαλύψεις, που έθεσαν τις βάσεις της σύγχρονης χημείας, ελάχιστοι όμως θυμούνται πια το φρικτό του θάνατο, παντελώς ανάξιο ενός τόσο λαμπρού μυαλού.

Περισσότερα

Το δίλημμα της μαριονέτας: η ελεύθερη βούληση και τα δεινά της

Πόσο ελεύθερες και συνειδητές είναι οι καθημερινές επιλογές μας; Από τη φιλοσοφία μέχρι την κβαντική φυσική και από τη βιοκυβερνητική μέχρι τη νευροψυχολογία, η σύγχρονη επιστημονική έρευνα απεργάζεται μια ιδιαίτερα περίεργη και ανοίκεια εικόνα του ανθρώπου: όχι ως ενός ενσυνείδητου δράστη ικανού να επιλέγει ελεύθερα αυτό που επιθυμεί, αλλά ως μιας θλιβερής βιολογικής μαριονέτας η οποία κινείται από τα αόρατα νήματα των γονιδίων και των ασυνείδητων εγκεφαλικών επιταγών.

Περισσότερα

Ο Αϊνστάιν στον υπόγειο σιδηρόδρομο!

Στην αυτοβιογραφία του, ο Αϊνστάιν επιβεβαίωσε ότι το πνευματικό του πείραμα του 1895 περιείχε το σπέρμα της θεωρίας της σχετικότητας. Αλλά έζησε μ’ αυτό το σπέρμα για μεγάλο διάστημα. Το 1905 πια πέτυχε μια άλλη καινοτομία με την οποία τα συνέδεσε όλα.

Περισσότερα