Μόνο ο δάσκαλος μετράει!


Η ποιότητα της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε μια χώρα δεν εξαρτάται ούτε από τις κρατικές δαπάνες, ούτε από το μέγεθος της τάξης, ούτε από τον «προοδευτικό» χαρακτήρα των εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων! Εξαρτάται από έναν και μοναδικό παράγοντα: την ποιότητα του εκπαιδευτικού προσωπικού.

Τα επιτυχημένα εκπαιδευτικά συστήματα στον κόσμο είναι εκείνα που καταφέρνουν να εντάσσουν στο διδακτικό τους προσωπικό τους πιο ταλαντούχους. Αυτό είναι το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει η έρευνα την οποία έκανε η γνωστή εταιρεία συμβούλων McKinsey. Στόχος της ογκώδους έρευνας -που πραγματοποιήθηκε τα έτη 2000 με 2007- ήταν να εντοπίσει τους παράγοντες εκείνους που παίζουν τον καθοριστικό ρόλο στην ποιότητα της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας παιδείας.

Παίρνοντας ως άξονα αναφοράς τις επιδόσεις των διάφορων εκπαιδευτικών συστημάτων στον κόσμο -όπως προκύπτει από τη γνωστή έκθεση Piza του ΟΟΣΑ καθώς και άλλες ανάλογες μελέτες- καθώς και συνεντεύξεις με πάνω από 100 ειδικούς, πολιτικούς και εκπαιδευτικούς σε όλο τον κόσμο, η έρευνα της McKinsey προσπάθησε να εντοπίσει τα κοινά στοιχεία τα οποία έχουν όλα τα top εκπαιδευτικά συστήματα- όπως της Φινλανδίας, της Σιγκαπούρης, της Νότιας Κορέας κ.λπ. Ενα από τα πρώτα συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι οι δαπάνες για την παιδεία καθώς και το μέγεθος της τάξης δεν φαίνεται να παίζουν ουσιαστικό ρόλο στις επιδόσεις των μαθητών.

Μεταξύ των ετών 1980 και 2005, οι δημόσιες εκπαιδευτικές δαπάνες στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση στις ΗΠΑ ανά μαθητή αυξήθηκαν κατά (αποπληθωρισμένο) 73%. Την ίδια περίοδο οι ΗΠΑ προσέλαβαν περισσότερους δάσκαλους/καθηγητές με αποτέλεσμα η αναλογία εκπαιδευτικών/μαθητών να μειωθεί κατά 18%. Το μέγεθος των τάξεων στις ΗΠΑ το 2005 ήταν το μικρότερο στην ιστορία της χώρας. Ομως οι επιδόσεις των μαθητών το 2005 παρέμειναν στα επίπεδα του 1980. Ανάλογα είναι και τα αποτελέσματα και σε άλλες χώρες. Μεταξύ των ετών 1995-2004 χώρες όπως η Νέα Ζηλανδία, η Αυστραλία, η Σουηδία, η Νορβηγία, η Ολλανδία και η Ιαπωνία αύξησαν θεαματικά τις δαπάνες τους για την παιδεία. Ομως οι μέσες επιδόσεις των παιδιών στα μαθηματικά ηλικίας 13 και 14 ετών, είτε παρέμεναν οι ίδιες είτε χειροτέρευσαν.

Τα τελευταία έτη κάθε χώρα στον ΟΟΣΑ αύξησε τον αριθμό του εκπαιδευτικού προσωπικού σε σχέση με τον αριθμό των μαθητών. Ομως όλες οι έρευνες δείχνουν ότι η μείωση του μεγέθους της τάξης δεν έχει σημαντικές επιπτώσεις στις επιδόσεις των μαθητών. Από τις 112 μελέτες, μόνο οι 9 έδειξαν ότι υπάρχει ένας θετικός συσχετισμός. Οι άλλες 103 βρήκαν είτε ότι δεν υπάρχει καμιά σχέση είτε ότι υπάρχει αρνητική σχέση -δηλαδή η μείωση του αριθμού των μαθητών σε μια τάξη όχι μόνο δεν βελτιώνει τις επιδόσεις αλλά ενίοτε τις χειροτερεύει. Η εξήγηση είναι απλή: στο βαθμό που η μείωση του μεγέθους των τάξεων σημαίνει περισσότερους καθηγητές, αυτό συνεπάγεται -με σταθερό το επίπεδο των δαπανών- αφ’ ενός λιγότερα χρήματα για κάθε καθηγητή και αφετέρου -και αυτό είναι το πιο σημαντικό- μειωμένες απαιτήσεις στην επιλογή του διδακτικού προσωπικού.

Ο κυριότερος παράγοντας που φαίνεται να επηρεάζει τις μαθητικές επιδόσεις είναι η ποιότητα του εκπαιδευτικού προσωπικού. Διάφορες μελέτες που λαμβάνουν υπόψη τους όλους τους παράγοντες δείχνουν ότι οι μαθητές που διδάσκονται από καλούς εκπαιδευτικούς θα προχωρήσουν με τριπλάσια ταχύτητα από ό,τι μαθητές με κακούς εκπαιδευτικούς. Οι επιπτώσεις για τον μαθητή, σύμφωνα με την έκθεση, ενός χαμηλής ποιότητας δασκάλου στα πρώτα χρόνια του σχολείου, μπορεί όχι απλώς να είναι αρνητικές αλλά και μη αντιστρέψιμες. Οπως δείχνει μια σειρά ερευνών, οι μαθητές που δεν κάνουν αρκετή πρόοδο τα πρώτα χρόνια στο δημοτικό σχολείο, λόγω ενός κακού δασκάλου, έχουν ελάχιστες πιθανότητες να ανακάμψουν αργότερα.


Τα καλύτερα εκπαιδευτικά συστήματα στρατολογούν συστηματικά τους πιο προικισμένους για να τους εντάξουν στο εκπαιδευτικό προσωπικό.

Αυτό το επιτυγχάνουν μέσω της αυστηρής επιλογής των ατόμων που θα φοιτήσουν σε παιδαγωγικές ακαδημίες ή ανάλογα ιδρύματα. Τα καλύτερα εκπαιδευτικά συστήματα στον κόσμο στρατολογούν τους δασκάλους από το κορυφαίο 5%- 30% των αποφοίτων. Στην Κορέα από το 5%, στη Φινλανδία από το 10% και στο Χονγκ Κονγκ και τη Σιγκαπούρη από το 30%. Αντίστροφα τα κακά εκπαιδευτικά συστήματα συνήθως ελκύουν τους χειρότερους. Είναι χαρακτηριστικό ότι στη Μέση Ανατολή -όπου το επίπεδο της παιδείας είναι ιδιαίτερα χαμηλό- οι δάσκαλοι προέρχονται από το χειρότερο 30%. Το ίδιο παρεμπιπτόντως ίσχυε και μέχρι πρόσφατα στις ΗΠΑ!

Ενα άλλο χαρακτηριστικό στοιχείο των καλών εκπαιδευτικών συστημάτων είναι ότι δίνουν μεγάλη έμφαση στη σωστή επιλογή των ατόμων που θα αναλάβουν ηγετικό ρόλο στο σχολείο (διευθυντές, γυμνασιάρχες λυκειάρχες). Ολες οι έρευνες δείχνουν ότι χωρίς έναν αποτελεσματικό και ικανό ηγέτη, ένα σχολείο είναι αδύνατο να αναπτύξει μια κουλτούρα υψηλών προσδοκιών ή να προσπαθεί να επιτύχει συνεχή βελτίωση. Ο μοναδικός ρόλος και η μοναδική υποχρέωση του διευθυντή ενός σχολείου είναι να επιβλέπει την ποιότητα της διδασκαλίας του απασχολούμενου εκπαιδευτικού προσωπικού. Δεν έχει καμιά άλλη γραφειοκρατική υποχρέωση, έτσι ώστε να μπορεί να αφοσιωθεί απερίσπαστα στο έργο του, που είναι η βελτίωση της διδασκαλίας των υφισταμένων του.

Υποσημείωση: Από τις 122 μελέτες του ΟΟΣΑ, μόνο οι 9 έδειξαν ότι η μείωση των μαθητών ανά τάξη και η αύξηση καθηγητών βελτιώνει τις μαθητικές επιδόσεις. Οι άλλες 103 κατέγραψαν ως κυριότερο παράγοντα την ποιότητα του εκπαιδευτικού.

Πηγή: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ
Στήλη: ΠΛΑΝΗΤΗΣ-ΓΗ

http://antikleidi.wordpress.com

9 CommentsLeave a comment

  • Ουσιαστικά ακυρώνει την προπαγάνδα των ιδιωτικών σχολείων …
    Οι φανταχτερες εγκαταστάσεις και ο μικρότερος αριθμός παιδιών στην τάξη, δεν παίζουν τελικά κανένα ρόλο …

  • Πράγματι ανατρεπτικό σε σχέση με τι πιστεύαμε (ή μαλλον καλύτερα, με τι μας έμαθαν να πιστεύουμε).

  • Στην ελλαδα δασκαλος γινεται ως τωρα οποιος απλα δεν περασε σε καποια σχολη με περισσοτερα μορια και συμβιβαζεται απλα, δεν εινα μαλλον πρωτογενης επιλογη. Δεν γινεται ουτε ο καλυτερος ουτε αυτος που το θελει πραγματικα

  • Αν ισχυε το οσο λιγοτεροι μαθητες ανα ταξη τοσο το καλυτερο εμεις (ως χωρα)θα πρεπε να χαμε τους περισσοτερους αριστουχους απ ολους. Αφου υπαρχουν τοσα σχολεια σε αγονες περιοχες που λειτουργουσαν με 2 και 5 μαθητες…

    • Μην οδηγηθουμε και στο αλλο ακρο. Φαντάζομαι πάνω απο κάποιο αριθμό μαθητών, το αποτέλεσμα θα είναι πράγματι αρνητικό.

  • Σύμφωνα με νέα μελέτη του νομπελίστα Φυσικού Καρλ Βίμαν η μέθοδος διδασκαλίας είναι σημαντικότερη από το ποιος διδάσκει. Ο δρ. Βίμαν διαπίστωσε ότι Καναδοί φοιτητές έμαθαν πολλά περισσότερα από βοηθούς καθηγητών που αξιοποίησαν διαδραστικές μεθόδους, παρά από βετεράνο καθηγητή που παρέδωσε κλασσικό μάθημα.

    Η διαδραστική μέθοδος δεν περιείχε καθόλου παράδοση, χρησιμοποιώντας αντίθετα συζητήσεις σε μικρές ομάδες, γρήγορα τεστ στην τάξη και η χρήση συσκευών υψηλής τεχνολογίας βοήθησαν τους φοιτητές της ομάδας αυτής να κατανοήσουν καλύτερα το δύσκολο μάθημα.

    Ο δρ. Βίμαν τόνισε ότι η επιτυχία της χρήσης καινοτόμων εκπαιδευτικών μεθόδων δεν αφορά μόνο τα μαθήματα θετικής κατεύθυνσης, αλλά και τις ανθρωπιστικές επιστήμες. Η δημοσίευση της μελέτης έγινε στην επιστημονική επιθεώρηση Science.

    http://portal.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathciv_1_17/05/2011_391154 με στοιχεία από AP

    • Η συγκεκριμένη μελέτη έγινε σε φοιτητές. Νομίζω ότι άλλες είναι οι ανάγκες των μαθητών, ειδικά εκείνων των πρώτων τάξεων του δημοτικού, και άλλες των φοιτητών. Στα μικρά παιδιά παίζει μεγάλο ρόλο ο/η δάσκαλος και μάλιστα όχι τόσο οι ακαδημαϊκές γνώσεις του αλλά η στάση του και η νοοτροπία του.

  • Πως οριζεται η ‘ποιοτητα’ του εκπαιδευτικου? Σιγουρα παντως οχι απο τα μορια και την ικανοτητα του να αποστηθιζει ιστορια και γεωγραφια ή να λυνει μαθηματικες εξισωσεις. Ο ποιοτικος εκπαιδευτικος θα πρεπει να χαρακτηριζεται απο την αγαπη για τα παιδια, τον ενθουσιασμο για τη δουλεια του, την ικανοτητα να κερδιζει το σεβασμο χωρις να χρειαζεται να επιβαλει την πειθαρχια, το ανοικτο μοιαλο, τη διαθεση να μαθαινει απο τους μαθητες του και να βελτιωνεται, τη φιλικη συνεργασια με τους γονεις, το ενδιαφερον για διαρκη επιμορφωση ιδιως αναφορικα με τις νεες τεχνολογιες, τη δυνατοτητα να επιβραβευει τους ικανους και να στηριζει τους αδυναμους, την αμεροληψια, τη φαντασια, την προσωπικη επαφη με τους μαθητες ωστε να γνωριζει τις ικανοτητες και τα μειονεκτηματα του καθενος, τη μηδενικη ανοχη στο bullying και στις πασης φυσεως διακρισεις, την αμεροληψια και αξιοκρατιαι κλπ κλπ κλπ Αν ομως το εκπαιδευτικο συστημα ειναι απολυτως ανελαστικο και αν ο εκπαιδευτικος δεν εχει τη δυνατοτητα να υλοποιησει της ιδεες του και να αναπτυξει το προγραμμα του, τοτε κατα ποσο μπορει να συμβαλει στη βελτιωση του επιπεδου της παιδειας που παρεχει στους μαθητες του? Κατα ποσο ολα τα παραπανω αποτελουν κριτηρια αξιολογισης των εκπαιδευτικων στην Ελλαδα? Κατα ποσο η ιδια η Ελληνικη οικογενεια και κοινωνια ενδιαφερεται πραγματικα να εκπαιδευσει μελοντικους πολιτες και οχι ψεκασμενους μεγαλομανεις Ελληναρες “επιστημονες”?